مرنا پرۆژه‌يێ ڤه‌بوون به‌ره‌ڤ ديموكراسيێ
موسه‌ده‌ق توڤی
پشتي پارتيا داد و گه‌شه‌پێدانێ AKP ب سه‌رۆكاتيا ره‌جه‌ب ته‌يب ئه‌ردۆگاني د هه‌لبژارتنێن تركيا يێن سالا 2008ێ دا ده‌سته‌لات گرتيه‌ ده‌ست، د چه‌ند وارێن سياسي دا ژ وان ژي وارێ دۆزا كوردان هنده‌ك سه‌ره‌ده‌ريێن نوو و جودا ژ سه‌ره‌ده‌ريێن حكومه‌تێن به‌ري خوه‌ گرتنه‌ به‌ر، وه‌سان دراگه‌هاند وان دڤێت چاره‌سه‌ريێن ئاشتيانه‌ بۆ ببينن . ئه‌ڤه‌ ب تنێ ژي پێنگاڤه‌كا نوو و وێره‌كانه‌ بوو، ژ به‌ركو يه‌كه‌مين حكومه‌تا تركانه‌ باوه‌ريێ ب بوونا دۆزه‌كێ ب ناڤێ دۆزا كوردان ل تركيا و پێدڤياتيا چاره‌سه‌ركرنا وێ دئينيت و يه‌كه‌مين پێنگاڤ ژي د ڤێ واري دا ڤه‌كرنا كه‌نالێ TRT6بوو ب زمانێ كوردي . پێنگاڤا پاشتر ژي ل 21 تيرمه‌ها چوويي بو هنده‌ك نێڤه‌ندێن سياسيێن جيهاني .

گومان تێدا نينه‌ ل هه‌ر وه‌لاته‌كێ پشكه‌كا كوردستانێ پێڤه‌ هاتيه‌ گرێدان هه‌رپێنگاڤه‌ك ب مه‌ره‌ما چاره‌سه‌ريا دۆزا كوردان بێته‌ هاڤێتن كێم يان زێده‌ دێ كورد و نێڤه‌ندێن سياسيێن جيهاني پێشوازيێ لێ كه‌ن .

پرۆژێ حكومه‌تا ئه‌ردۆگاني وه‌ك مه‌زنه‌ ده‌سته‌لاتدارێن وان دگۆت بۆ هندێ بوو ئێدي خوون ل وه‌لاتێ نه‌هێته‌ رشتن و دايكێن كورد و ترك پێشوازيا جه‌نازه‌يێن كورێن خوه‌ نه‌كه‌ن .

حكومه‌تا تركيا شه‌رمينانه‌ وه‌سان ديار دكر كو پرۆژه‌ ژ بۆ چاره‌سه‌ريا دۆزا كوردانه‌ ل تركيا، به‌لێ چ د تويركێ پرۆژه‌ي دا هه‌بوو، چ به‌رنامه‌ بۆ چاره‌سه‌ريێ هه‌بوو، دێ چاوان و ب چ رێك حكومه‌ت به‌ره‌ف ديموكراسيێ چيت ... ؟

چ ژێ ديار نه‌بوو، چ ژێ نه‌هاته‌ ئاشكراكرن، تنێ TRT6به‌ري راگه‌هاندانا پرۆژه‌ي هاته‌ ڤه‌كرن و پشتي وێ ژي بۆ يه‌كه‌مين و دوا جار سه‌رۆكوه‌زيرێن تركيا پێشوازي ل ئه‌حمه‌د توركێ سه‌رۆكێ DTPو شانده‌كێ وێ كر و د په‌رله‌مانێ تركيا دا ژي ل به‌ر چاڤێن جيهانێ دانوستاندنه‌ك ل سه‌ر پرۆژه‌ي هاته‌كرن، وه‌كو دي چ نه‌هاته‌ كرن .

پرۆژه‌ كه‌ته‌ د ناڤ دژايه‌تيا ئاليێن توندره‌وێن ترك و و سوپا و ده‌وله‌تا پشت په‌رده‌ي يێن تركيا و گومانا ئاليێن باكوورێ كوردستانێ .

د ئه‌نجام دا چ ل ژێر كاريگه‌ريا ئاليێن ئاماژه‌ پێكري بيت، چ پرۆژه‌ د بنيات دا بۆ هنده‌ك مه‌ره‌مێن سياسي يان بۆ مژوولكرن و خاپاندنا بزاڤا نه‌ته‌وه‌ييا كوردي بيت، پرۆژێ ڤه‌بوون به‌ره‌ف ديموكراسيێ رۆژ ل دووڤ رۆژێ به‌ره‌ف پاش زڤري ڤه‌ ل شوونا ڤه‌كرنێ ده‌رگه‌هێن ديموكراسيێ گرتن، ل شوونا باوه‌ري ئينانێ ب مافێن گه‌لێ كورد تاكه‌ حزبا فه‌رميا كوردي DTP يا پشكدار د په‌رله‌ماني دا و سه‌ركه‌فتي د پتر ژ 90 باژێرڤانيان دا هاته‌گرتن، سه‌ركرده‌ و هنده‌ك ژ په‌رله‌مانتارێن وێ ژ چالاكي و ئه‌ندامه‌تيا په‌رله‌ماني هاتنه‌ قه‌ده‌غه‌كرن و ده‌ست ب گرتن و دادگايێكرنا چالاكڤانێن كورد هاته‌كرن، د دوا پێنگاڤا جێبه‌جێكرنا پرۆژێ خوه‌ يێ ڤه‌بوونێ به‌ره‌ف ديموكراسيێ ئه‌ردۆگانێ ل 1 / 12 به‌رامبه‌ري هه‌موو په‌رله‌مانتاران ب هه‌ر 70ێ په‌رله‌مانتارێن كوردێن سه‌ر ب AKPڤه‌ دوا بزمار ل سندرويكا پرۆژێ ڤه‌بوونێ دا و راگه‌هاند ب هيچ شێوه‌يه‌كي نابيت زمانێ كوردي ل تركيا ببيته‌ زمانێ فه‌رميێ خواندنێ، چ ژبه‌ر خاترا 70په‌رله‌مانتارێن كوردێن سه‌ر ب AKPڤه‌، چ ژي بۆ خێرا مريێن خوه‌ بيت منه‌ته‌ك ل مه‌ كريه‌ رێك دايه‌ كوردان هه‌ر كه‌سه‌ك دشێت ل مالا خوه‌ ب زمانێ خوه‌ باخڤيت، ب ڤێ چه‌ندێ فاتحه‌ك ل سه‌ر گيانێ پرۆژێ ره‌حمه‌تيێ ڤه‌بوونێ خواند . پشتي فاتحێ ئه‌ز ژي دێ هنده‌ك دوعايان خوينم :

- گه‌لۆ ئه‌ردۆگان ب چ رووڤه‌ دبێژيت هه‌ر كه‌سه‌ك دشێت ل مالا خوه‌ ب زمانێ خوه‌ باخڤيت، لێ نابيت ئه‌و زمانه‌ ببيته‌ زمانێ خواندنێ و د هه‌مان ده‌م دا ده‌وله‌تا وي دڤێت ببيته‌ ئه‌ندام د يه‌كێتيا ئه‌ورۆپي دا و د ڤێ يه‌كێتيێ دا ئاساييترين مافێن مرۆڤي ئه‌وه‌ ب زمانێ خوه‌ بخوينيت .

- گه‌لۆ هه‌لويستێ په‌رله‌مانتارێن كوردێن سه‌ر ب AKPڤه‌ و ده‌نگده‌رێن كوردێن ده‌نگ داينه‌ ڤێ پارتيێ دێ ژ نها پاش چ بيت .. ؟

- ئه‌رێ ئه‌ردۆگان و حكومه‌تا خوه‌ دێ چ بێژنه‌ وان ئالي و نێڤه‌ندێن سياسيێن كوردستاني و نێڤده‌وله‌تي يێن پشته‌ڤانيا پرۆژێ ڤه‌بوونێ به‌ره‌ف ديموكراسيێ كري و كوردان ماف نه‌بيت ب زمانێ خوه‌ بخوينن .. ؟

- ئه‌رێ ملله‌ته‌كي مافێ خواندنێ ب زمانێ خوه‌ نه‌بيت ناچار نابيت ب هه‌ر رێكه‌كا هه‌بيت ب توند و تيژي ڤه‌ ژي خه‌باتێ ژ بۆ ده‌ستڤه‌ئينانا ئاساييترين مافێن خوه‌ بكه‌ت .. ؟

Share
 

به‌شدار

به‌شداریا خو بهنێره‌:

ناڤ

ئێمه‌یل

بۆچوون