دندكه‌ك ژ هندكه‌كێ

 

 كورته‌ چیرۆك
                                                                                                                                   هشیار رێكانى

 
ده‌ما تۆ هێژ سنێله‌، ته‌ گه‌له‌ك یارك دگرتن و به‌رددان هه‌ر ژ بۆ رابواردن و حه‌نه‌ك و لاقردییا و ته‌ دلێ خۆ بۆ ئه‌ڤینێت وانێن نازك ڤه‌دكره‌ڤه‌، لێ مه‌ره‌ما وان یا ساخله‌مبوو، خه‌ون ب ژینه‌كا ئاشۆپا پرِ ئه‌ڤینڤه‌ ددیتن، لێ سال هاتن و بۆرین .. نه‌ ته‌ خووندنا خۆ بره‌ سه‌رى و نه‌ ته‌ چ هه‌ڤژین هه‌لبژارتن .. تۆ كه‌تیه‌ دناڤ گێله‌شۆكا ژینێدا .. پێلێن ژینێ تۆ هێرڤه‌ هاڤێتى و وێرڤه‌ پالداى، ژییێ ته‌ یێ لاوینى ب ته‌شقه‌له‌ بۆرى و پرچا ته‌ مینا ستێران برسقى.
بابێ ته‌ یێ به‌له‌نگاز هیڤییا وى ئه‌وبوو سه‌ربه‌ستى تیشكێن خۆ داهێلته‌ ئه‌ردى و ته‌ خودان مال و زارۆك ببینه‌، لێ پرِ مخابن ب وان مه‌ره‌قانڤه‌ چاڤێن خۆ دانانه‌ سه‌رێك و چوو و نه‌دیت، تنێ ڤه‌گه‌ریانا ته‌ نه‌بیت.
دایكا ته‌ یا سینگێ وێ تژى هیڤى و خه‌ون و پاشه‌رۆژه‌كا زێرین چاڤێن وێ دزلن، وێ ژى دڤیا مینا هه‌ڤالێن خۆ ئه‌نیا نه‌ڤیێن خۆ ماچیكربا.
باشه‌ تۆ ل چ هزرى؟! من ئاگه‌ه ژ پێكۆلێن ته‌ هه‌یه‌ .. تۆ هه‌رِۆ دچى ل ده‌رگه‌هه‌كى دده‌ى، لێ هه‌موو ده‌رگه‌ه ل به‌ر ته‌ گرتینه‌، تۆ پیر بووى و ده‌مێ ته‌ بۆرى!!
هێژ ته‌( ڤه‌ژین) نه‌ دیتى تۆ كه‌تیه‌ دناڤ ده‌ڤێ نه‌هنگیدا، لێ..لێ، تۆ كه‌نگى ڤه‌گه‌ریاى؟ هه‌یهۆ مالا دنیایێ پشتى ب كوته‌كى دایه‌ شوو !! هه‌ر چه‌نده‌ كچه‌كا ژیر و زانا بوو، گه‌له‌ك حه‌زدارا ته‌بوو، لێ خۆ ل ته‌ نه‌گرت.
دێ.. دێ.. ته‌ و (سێریان)ێ ئه‌ڤین شاراند، په‌ك بابۆ چ ئه‌ڤینبوو؟ مه‌م و زین ژى نه‌ وه‌سابوون، لێ كچه‌كا ده‌ڤبه‌رداى بوو، ته‌ گه‌له‌ك جاران دگۆتێ (كچێ ئه‌ز ژ ته‌ مه‌زنترم، ژینا من ته‌شقه‌له‌یه‌، بۆ خۆ شوو ب یه‌كێ وه‌ك خۆ بكه‌) لێ چ ب گوهاندا نه‌ دچوو خوار و دگۆتى ( یان تۆیى یان ئاخ!!) ژ نه‌چارى دایكا ته‌ ئه‌و ده‌رگه‌ه بۆ دایكا وێ ڤه‌كر، دایكا وێ نه‌ دا و نه‌ ستاند، پاتكا خۆ دا دایكا ته‌ و ددلێ خۆدا په‌رِێن كه‌ڤن ڤه‌دان و د گۆت: پا بۆچى كورێ من هه‌ژى كچا خۆ نه‌دیت؟ ما ئه‌م ژ وان كێمترین؟!
پاشى تۆ ب (سیپه‌ل) ێڤه‌ نووسیاى، نه‌ورۆزا به‌رى چه‌ند سالان، وه‌ سێرانه‌ك بربوو (پراده‌لال) و هه‌ست و نه‌ستێن وه‌ ژێك دگرتن، تۆژى یێ گه‌رمبووى، یا ژ ته‌ڤه‌ هه‌ر په‌ریا جارانه‌، هنگى وێژى دڤیا شوو ب ته‌ بكه‌، چونكوو كه‌س ل چان و ره‌خێن خۆ نه‌ ددى، لێ ته‌ دره‌و دگه‌ل خۆ و وێ كر، ده‌ما گۆتیه‌ ته‌ ( ئه‌رێ ئه‌ڤین چییه‌؟!) ته‌ژى به‌رسڤا وێداى (ما ئه‌ڤین چییه‌، هه‌ما تێكگه‌هشتنه‌ و پێكڤه‌ ژیانه‌ك ئابۆرى و جڤاكییه‌!!) پاشى گۆتیه‌ ته‌ (باشه‌ هه‌گه‌ر من شوو ب ته‌ نه‌كر؟!) ته‌ژى گۆتیێ (باوه‌ر بكه‌ ئه‌ز نه‌ مرۆڤه‌ك رۆمانسیمه‌، كو رۆندكان ببارینم، گه‌له‌ك ئاساییه‌!!)
ته‌و برا ته‌و، یێ ئه‌ڤ په‌یڤه‌ بهیستبن دێ بێژیت ئه‌ڤه‌ مرۆڤه‌ك بێ دله‌، لێ ئه‌نجام تۆ وه‌ك به‌فرێ بوهژى، رۆندكێن بێگونه‌ه مینا تاڤیێن بارانێ ته‌ باراندن، نه‌ شه‌ڤا ته‌ شه‌ڤبوو نه‌ رۆژ رۆژ، ده‌ما ته‌ هیڤى ژێ دكرن وێ كه‌نیه‌ك ته‌رِ دبارانده‌ سه‌ر سه‌رێ ته‌.
هێ هى ژ كه‌ڤندا هه‌تا ئیرۆ هندى ژنكێ بنده‌ستى و ته‌په‌سه‌رى َ ل ناڤ جڤاكى دیتییه‌، له‌ورا ده‌ما یێ به‌رامبه‌ر خۆ دبینه‌ به‌له‌نگاز و بێ ده‌سه‌لات هۆسا ره‌فتارى دگه‌ل دكه‌، لێ ئه‌و دفنبلندى بۆ ئه‌گه‌رێ ژ ده‌ستدانا باشترین ده‌لیڤه‌ بۆ شووكرنا وێ.
لێ ئه‌ز نزانم ئه‌و گرى و رۆندك ژ دلێ ته‌ دزان یانژى شانۆیه‌كبوو ته‌ پێشكێشكرى، یا ژ ته‌ڤه‌ دێ دلنازكى و دلسۆزیا وێ ویژدانا وێ لڤینه‌ و دێ شوو ب ته‌ بكه‌، لێ وێڤه‌ ژ كووڤه‌؟!
هێژ دلێ ته‌ ته‌نا نه‌بووى مالا وه‌ چوون بۆ ته‌ (هنار) خواست، وانژى ب سینگه‌ك به‌رفره‌ه پێشوازیا كه‌س وكارێن ته‌كر ، دێ ڤێ جارێ نه‌ وه‌ك جاران، گه‌له‌ك جاران دایكا نه‌ دگۆته‌ ته‌ (كورێ من خۆ گركه‌ دا گراڤیبى) ته‌ژى خۆ گركر، دووسێ جاران ئه‌و دگه‌ل دایكا خۆ هاته‌ بازارى، ده‌رفه‌تا چ ئاخفتنا نه‌بوو، پشتى تۆ ل دووڤ چووى ته‌ زانى كابرایه‌ك دى یا كریه‌ پێترانك، تۆ ڤه‌جنقى و دلێ ته‌ ساربوو.
گه‌هشته‌ كوو؟ نزانم ل به‌ر چاڤێن منژى ئالۆزه‌، ها.. ها، بابێ (دلڤین)ێ هات مالا وه‌، گۆته‌ دایكا ته‌، ئه‌رێ وه‌ چ ژن بۆ كورێ خۆ نه‌ خواستینه‌؟ هه‌گه‌ر نه‌، دێ كچا خۆَ ده‌مێ!! ئه‌ڤه‌ چه‌ندا خواست شوو پێناكه‌ و شوو ل خۆ حه‌رام كرینه‌، دایكا ته‌ گۆتێ (پا دا به‌رِكێن وان ببه‌ینه‌ به‌رێك) ویژى گۆت ( ئه‌م كه‌سێ ژ وه‌ چێتر نابینین، هه‌ما قاییلكه‌ن یا من رێدانه‌، چه‌ند رۆژه‌كان ته‌ و كچا وى هه‌ڤدوو دیت، هوون پێك قاییلبوون، لێ ئه‌و نهێنى ل نك ته‌ و وێ ما، چونكوو وێ نه‌ دڤیا ب شووكرنا خۆ به‌رپرسبه‌، پشتى هنگى دایكا ته‌ چوو بۆ ته‌ بخوازه‌، لێ بابێ وێژى مینا دایكا سێریانێ په‌رِێن كه‌ڤن ڤه‌دان و گۆت (هه‌رێ بۆچى.. ئه‌م چه‌ند ماینه‌ ب وه‌ڤه‌ كچا ته‌ شوو ب كورێ من نه‌كر، هه‌تا بوویه‌ ئه‌گه‌رێ ئه‌واره‌بوونا كورێ من؟!) و ل كچا خۆ حه‌یتاند و گۆته‌ كچا خۆ ( كچا من هه‌گه‌ر دێ شوو پێكه‌ى، هه‌ما چانتا خۆ داگره‌ و هه‌ره‌ ته‌ نه‌بینمه‌ڤه‌!!) دایكا ته‌ژى ب تۆره‌ییڤه‌ گۆتێ ( ما ژ خۆنه‌ ره‌ڤاندنه‌!!) خۆ ل عه‌بایێ خۆدا و هاته‌ڤه‌، په‌پووكێ ئه‌وژى ما وه‌سا و هه‌رِۆ رۆندكێن كه‌ل ژ به‌له‌ك چاڤێن وێ دبارنه‌ سه‌ر هناره‌ رووكێن وێدا، و چ ژێ ناهێ!! لێ هه‌تا مرنێ هه‌ر كرنه‌.
پاشى مه‌ زانى ته‌ و (نازك)ێ بازاره‌ك هه‌یه‌، یا من زانى یا بێ قه‌له‌نبوو لێ بارێ وه‌ یێ زێران گرانكربوو، قاییشا لیرا، مه‌نته‌شه‌ وووو، هوون چوون مالا وان، خێزانه‌ك زه‌نگینبوون، هوون و ئه‌و نه‌ ژ ته‌خه‌ك جڤاكیبوون، ره‌نگه‌ وه‌ ژێك نه‌گرتبا، ژ به‌ر جوداهیێن هزر و بیران یا ژ هه‌مووان ئه‌نتیكه‌تر، نازكێ دڤیا شوو ب زێران بكه‌!! كى وان زێران بۆ چێبكه‌ دێ شوو پێ بكه‌، لێ مخابن ته‌ دزانى مه‌ره‌ما وێ ئه‌وه‌ و نه‌ باوه‌رى ب كه‌ساتیا خۆ نه‌بوو، ته‌ نه‌ دزانى دێ چكه‌ى!!
ژ به‌ر كو هه‌موو ئه‌گه‌رێن نه‌رازیبوونا كچكان ل نك ته‌ هه‌بوون، پیرى.. گرتن.. زیندان، هه‌ژارى، لێ دبه‌ر بازارێ ته‌ و نازكێرا هه‌ڤالێ ته‌ (بالا) مزگینه‌ك بۆ ته‌ ئینا، گۆتى تۆ چ دبێژى بۆ (پرِڤین)ێ ته‌ گۆت (پرِڤین) كییه‌؟ ویژى ل په‌سنێن وێدا، ئه‌و دزانه‌ چ فرِانده‌ به‌رپه‌رِێن ئه‌سمانان، ب راستى كۆما ڤینێیه‌، دیتنا یه‌كێ ب رێكا هه‌ڤاله‌كا وێ وه‌ ژێك گرت، ته‌ هه‌موو كاودان و سه‌ربۆرێن خۆ بۆ شرۆڤه‌كرن وێژى پتر تۆ ئه‌ڤاندى، ته‌ژى نازك هێلا ب رێڤه‌ و بۆ ته‌ پرِڤین خواستن و نیشانى پێڤه‌كر، ڤێجا كى دێ چه‌ما ته‌ ئینیت؟
بابۆ ته‌ ئه‌م هه‌موو ژ بیركرین، ته‌ باوه‌ر نه‌دكر كو وێ ته‌مه‌ت ته‌ تۆ دڤێى، دسه‌ر ڤان كاودانێن نه‌خۆشرا، دسه‌ر ڤێ گرانیێرا، دسه‌ر ڤێ ترس و له‌رزێرا، ته‌ نه‌ ڤه‌هێلا، ته‌ ڤه‌گوهاست، ڤێجا چاوا خۆ ل گۆڤه‌ند و دیلانا ته‌ نه‌ هه‌ژینم؟!
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
* دندكه‌ك ژ هندكه‌كێ: ل به‌ریكانا كورته‌ چیرۆكا هونه‌رى یا رێڤه‌به‌ریا ره‌وشه‌نبیرى و هونه‌رییا گشتى ل پارێزگه‌ها دهۆكێ ل 14/2/2008ێ ل( رۆژا ئه‌ڤینداران) خه‌لاتێ ئێكێ وه‌رگرت و ل هۆلا نڤیسه‌ران هاته‌ خواندن .

چاپ