|
موسى
جرگیس ئهرهدنی
گوندێ ئهرهدنا ئێکه
ژگوندێت دهڤهرا ئامێدیێ
دکهڤیته ناف رێزا جیایێ
مهتینی ل رۆژ ئاڤایێ
ئامێدیێ . گوندهکێ
گوزاری یه و سروشتهکێ
ساخلهم ههیه و
گوندهکێ گهلهکێ کهڤنه
، ژ (9) بنه مالا
پێک د هێت (4) چوار
بنهمال ل ناڤ مزیرییا
هاتینه ولێ ئاکنجی
بووینه و(5 ) پێنج
بنهمال ل ناڤ بهرواریا
هاتینه و لێ ئاکنجی
بووینه : ( مالا سهینا
- مالا حهجێ - مالا
بارانی - مالا حهسنی -
مالامحمد صالح )ی و
بنیاتێ ڤان ههر پێنج
مالا بهرواری نه ،
( مالا مهلاکێ - مالا
رهحیمایێ - مالا سلیمانی
- مالا زالێ )
بنیاتێ ڤان ههر چوار
مالا مزیری نه ،
سهرجهمێ سهروک خێزانێت
گوندی پتره ژ
(1000) هزار خێزانانن،
دهربارهی رهفتارا ناف
خو ب ئێک رێزی ژیارا خو
پێکڤه بوراندیه . ژیارا
خهلکێ گوندی پتر ل سهر
خودانکرنا پهزو مێشێت
هنگڤینی و چێکرنا رهزا
بوویه کو بهر نیاسه ب
چێکرنا رهزو و
خودانکرنا پهزو ئاژهلی
و جوتیاریێ . ژبهر
تهنگیا جهێ گوندی
ژئهگهرێ زۆربوونا
سهروک خێزانا ، ل سالا
(1940) ێ گوندهکێ دی ب
ناڤێ (کانی چنارکێ)
هاتیه ئاڤاکرن ،
ههروهسا ل سالا (1970)
ێ گوندهکێ دی هاتیه
ئاڤاکرن ب ناڤێ (کانیکا
هاجهرێ) و ئاکنجیێت ڤان
ههر دوو گوندا ژ
خهلکێ گوندێ ئهرهدنا
نه . گوندێ ئهرهدنا
(8) ههشت کانیێت ئاڤا
سروشتی لێ ههنه ژ بلی
چهند کانیێت بچویک یێت
کهسایهتی و ناڤێت کانیا
ئهڤهنه ( دوو کانی ل
ناڤێلا - کانیا نزاری -
کانیا تهمبوخێ - کانیا
گهلیکێ - کانیکا مهندێ
- سهروکانی - کانی بوتکێ
....) . ههروهسا
ژمارهکا شکهفتێت سروشتی
لێ ههنه ل دهور و
بهرێت گوندی ،
ب تنێ شکهفتهکێ دهست
کاری لێ هاتیه کرن ب
چێکرنا دیوارهکێ ب
توخمێ( کسلی) هاتیه
نژنین ژکهڤن دا هاتیه
بناف کرن ب شکهفتا
(قهلایێ ) خهلکێ گوندی
مفایهکێ زۆر ژڤان
شکهفتا دیتیه چ ل
دهمێ شوڕهشا یان
ژئهگهرێ کێم ئاڤاهیا
ئاژهلێ خو دکره تێڤه .
ههروهسا ب درێژاهیا
ههمی شوڕهشێت کوردی
هێرشێت دوژمنا داو توپ
بارانکرنا گوندی خهلکێ
گوندی گیانێ خو تێدا د
پاراست
.
گوندێ
ئهرهدنا چوار چهپهرێت
ب ناڤ و دهنگ یێن لێ
ههین ل دهمێ هێرشێت
دوژمنی ل سهر گوندی
خهلکێ گوندی دشیان
ب هاریکاریا ڤان چهپهرا
بهرهڤانیێ ژ خو بکهت
ناڤێت چهپهرا ئهڤهنه
: ( چهپهرێ
سیاروکا قهبلانێ ) - (
چهپهرێ بلباس ) - (
چهپهرێ سیروکا حامدی )
- ( چهپهرێ دارا
خدری )... .
دهمێ دوژمنی بهری
خهلکێ گوندی ئهف
چهپهره گرتبان خهلکێ
گوندی نهچار دبو
خو تهسلیمی دوژمنی بکهت
ئهگهر خهلکێ گوندی
چهپهر گرتبا ل سهر
دوژمنێ خو زال د بوون
چهند دوژمن یێ ب هێزبا
.... خهلکێ گوندی شیان
ههبوون دبوارێ
پێشهسازیێ دا و کارو
بارێت خو ئهنجام ددان
چهند کهسانێت ناڤدار
ههبوون د کارێ
پێشهسازیێ رادبون ب
چێکرنا دیوار ودارتاشیێ و
ئاسنگهریێ . دبوارێ
هونهری دا چهند
کهسانهک ههبوون
شارهزا بوون دگوتنا
سترانێت فلوکلوری و مللی
دا مینا ( میرزا یهحیا -
علی حسن - مهلاک عثمان -
میکائیل قهار - ) ......
هتد
.
جوگراڤیا گوندێ ئهرهدنا
: دگهل سنورێت ڤان
گوندێت دیار کری، باکورێ
رۆژ ههلاتێ گوندێ(
شێلازا و ئینشکێ )
- باشورێ رۆژ ههلاتی
(بێناتا ) - باشور (کانی
چنارکێ و ئهرهدنا فهلا
) - رۆژ ئاڤا (بامهڕنێ )
- باکور ( گیلگا)یه
.
گوندێ
ئهرهدنا وهکی ههمی
گوندێن دی یێن کوردستانێ
پشکداری د شوڕهشێن کوردی
دا کرینه و قوربانی ب
سهرو مالێ خو دایه ، د
شوڕهشا ئیلونێ دا
ل سالا (1963) ژ ئهگهرا
هێرشا دڕندانهیا ڕژێما
بهعس بوسهر چیایێ
مهتینی ودهڤهرا
بهرواریا گوندێ
ئهرهدنا هاته کاڤل کرن
و چهندین کهسێن ناڤدار
و پله دار دگهل
هژمارهکا زۆر ژ
پێشمهرگا دناف ڕێزێن
شوڕهشێ دا ههبوون ، و دشوڕهشا
گولانێ دا
: ل
سالا (1977) ههتا سالا
(1980) ێ هژمارهکا
خهلکێ گوندی ژن ومێر
هاتینه زیندان کرن ژ
ئهگهرا ههلبونا
شوڕهشا گولانێ ، ل سالا
(1987) ێ هێرشهکا ب هێز
ڕژێما فاشی ئینا سهر
گوندێ ئهرهدنا د
ئهگهرێ دا چهندین کهس
ژ خهلکێ گوندی ژن ومێر و
زاروک و پیر شههید بوون
...ل سالا (1988) ێ د
ههوا ئهنفالێن رهش دا
گوندێ ئهرهدنا هاته
کاڤلکرن وهژمارا
شههیدێن ههردوو شوڕهشا
پتره ژ (70) حهفتێ
شههیدان و پتر ژ (400)
چوار سهد پێشمهرگا
ههنه.
مخابن ههتا نوکه ئهڤ
گونده مایه کاڤلکری و
چ پێنگاڤ نه هاتینه
هاڤێتن بو ئاڤاکرنا وی
ههر چهنده یێ
نێزیکه ژ جادێ
.
|
