|
سامى رێكانى
جهێ جوگرافیێ گوندى:
گوندێ بانسراوهكى
ئێك ژگوندێن ئاڤییه و
ژهوزا رێكانه و
دكهڤیته باكورێ روژئاڤا
هوزارێكان ڤه وگوندێن
دهردورێن وێ ( هیل
– هوێ – پیرئاڤدهلایه )
و گوندهكێ بهردایه دوى
دهمى دا ژ(20) سهروك
خێزانان پێك هاتبوو .
ژلاێى ژیارێ ڤه:
ژیاراوان لسهر چاندنا
دهرامهتێ ئاڤى و دێمى
بوو وهكى چاندنا( برنجى
و گهنموكا و ماشا و
كونجیا و كهسكاتى
)چاندنا دێمى ژى وهكى (
رهزاو سمقاێ و باهیڤا)
ئیعتیمادا خو دابو سهر
خوو ههروهسا مژولى
بخودانكرنا تهرش و
كهوالى بوون مینا (
پهزى وچێلا و مێشێن
هنگڤینى) وروژانه كارێ
وان ئهوبو كو بشێن ژین و
ژیارا خو برێڤهببهن .
ژشینوارێن گوندى:
كهلههكا
مهزن و كهڤن لێ ههبو ل
هنداڤى گوندى كو بیرا باب
و باپێرێن وان ژى ههر
ئهڤ كهلهه هبوو لێ
نهدزانى كا كى لێ دژیان
.
كانى و رویبار:
ئاڤا خو ژ رویبارێ مارك
كو دبهر گوندى را دهات و
سهروكانیا وى ژ گوندێ
شیڤه رهزا دهات و
ههروهسا كانى ژى ل
گوندى ههبوون وژێدهرێن
سهرهكى بوون بو چاندنا
دهرامهتێ خو لبهر دكر
و چ جارهكى ژ ئاڤێ دبێ
بههر نهدبون .
جهێن گهشتو گوزارى:
ههلبهت ههر گوندهكێ
ئاڤى بیتن ههربهوستهكا
توو لێ ددانى جهێ
دلرحهتى و كهیف خوشیا
مروڤى یه و ههر ژبناڤا
گوندى تا سهرێ گوندى ب
گیزو دار چنارو سپینداران
هاتبوو خهملاندن .
ژلایێ زانستى ڤه:
ل دهڤهرا رێكان و ژلایێ
رێكانا ئاڤى ڤه بتنێ
قوتابخانه ل گوندێ هوره
ههبو لهوما زاروكێن وان
بهرهف هوره دچوون
بوماوێ چهند سالهكێن
كێم ژبو خاندنێ پاشى
قوتابخانه ل گوندێ وان
هاته ڤهكرن و خاندن
بساناهیتر لێ هات
ماموستایێن وان ژى (حسن
بلبل بهنستانى و برایێ
وى سلیم) وانه ددانه
قوتابییان .
رولێ وان دشورهشا كوردى
دا:
ههر ژدهستپێكا شورهشا
شێخێن بارزان دا دهمێ
دهنگێ وان گهههشتیه
ههمى كوژیێن كوردستانێ
دا و تا شورهشا ئهیلولا
پێشكهفتن خواز ب
سهروكاتیا سهركردێ
مهزن( مهلا مستفا
بارزانى ) گهنجێن ڤى
گوندى ژى ههستهكا
نهتهوهى لجهم
پهیدابوو چهند
گهنجهكا چهكێ شهرهفێ
ههلگرت و دهست ب
خهباتا چهكدارى و سیاسى
كر .
ل سالا 1978 ل دویڤ
بریارا حكومهتا دكتاتورا
عیراقێ یا وى دهمى ئهڤ
گونده ژى وهكى ههمى
گوندێن رێكانیا هاته
سووتن و چولكرن و ل
كومهلگهها سیریێ هاتنه
ئاكنجى كرن .پاشى
دبهردهوامیا شوهرشا
گولانێ دا ل سالا 1981
چهند مالهكێن گوندى
پهیوهندى ب شورهشێ كرو
بو نه پێشمهرگه مینا (
عبدالسلام تیتان و مهلا
موسا و حجى حسن و چهندێن
دى ) ل گوندێ خو شادبونه
ڤه و هاته ئاڤاكرن
ههروهكى بهرێ كارێن خو
كرنهڤه ههتا كو
ئهنفالا 1988ێ وهكى
ههمى خهلكێ دى گوندلێ
وان هاته چولكرن و
بهرهف توركیا چوون و
پاشى ل ئیرانێ ئاكنجى
بوون .
پشتى سهرهلدانێ:
دهمێ سهرهلدانا بهارا
1991ێ دهستپێكرى
وان (پ.م) ژى دگهل ههمى
پێشمهرگێن دى بهشدارى د
ئازادكرنا كوردستانێ دا
كرو پشتى ڤێ چهندێ مالێن
خو ژى ڤهگهراندنه ڤه
و ل كومهلگهها سیریێ
ئاكنجى بوون .
نوكه گوندێ بانسرا
نێزیكى (60) سهروك
خێزانانه و ژین و ژیارا
وان ژى پتریا وان
فهرمانبهرو (پ.م) و
ماموستا و برین پێچن و
بهیڤیا موچێن حكومهتێ
ڤهنه و مژویلى خو
بخودانكرنێ نه .
ژێدهر: عبدالسلام تیتان
بانسرى
21/12/2009
|
