سه‌ره‌كی   |   ده‌رباره‌ى مه‌   |   په‌یوه‌ندی

قه‌زا وناحیه   كومه‌ڵكه   گوند   چیا   كانی و ریبار   هاڤینگه   شینوارێن ده‌ڤه‌ری   ئه‌ده‌ب و هونه‌ر   فلكلور   ستران و موزیك   ناڤدارێن ده‌فه‌رێ   شه‌هیدێن ده‌فه‌رێ
ره‌نگا و ره‌نگ    سالنامه    هه‌لكه‌فت و بیره‌وه‌ری    ئاگه‌هداری    ئه‌رشیفێ ده‌نگ‌ و باسا    ئه‌لبوم    رێڤه‌به‌ریێن میری    لینك     زانست     ئه‌رێ تو دزانى      زاروك
:-:

 

گوندێ هیل

 

 

 

 ئاماده‌كرن /  سامى رێكانى

گوندێ هیل ئێك ژگوندێن ئاڤى یه‌و سه‌رب به‌لیكا رویبارى یه‌ و سه‌ركێشیا به‌لیكێ دكه‌تن ل  عه‌شیره‌تا رێكا نیا نه‌ و ب كانى و رویبارو جهێن گه‌شت و دلڤه‌گه‌رو  چیاو شكه‌فتێن جوان هاتیه‌ خه‌ملاندن و ب سه‌دان داروبارێن هه‌مه‌جور لێ هه‌نه‌ مینا كه‌زان و گویز و سماق و دار چنارو بیهوكان .

ژلایێ جوكرافى ڤه‌ :گوندێ هیل دكه‌ڤیته‌ روژئاڤا عه‌شیره‌تا رێكان و دناڤبه‌را گوندێن سنجێ .مازیێ .ئاوك و بانسرا . هوره‌ ئاتیرو وه‌ره‌خه‌ل .و سنورێن وان ژى ئاڤ و چیانه‌ .

بنه‌مال : هیل وه‌كى هه‌مى گوندان ئه‌وژى ژ چوار بنه‌مالان پێكهاتیه‌ ژوانان 1- بنه‌مالا عه‌بدولره‌حمان 2- بنه‌مالا جه‌هوه‌ر .3- نه‌مالا حه‌مێ 4- بنه‌مالائه‌حمه‌د .لسالێن به‌رى ڤه‌گوهاستنێ ژ(17) سه‌روك خێزانان پێكهاتبوون كو ژمارا وان دگه‌هه‌شته‌ نێزیكى (60) كه‌سان . تا سالا 1979ێ گوندێ هیل وه‌كى هه‌مى گوندێن دى كه‌فتنه‌ به‌ر بریارا راكرنێ ئه‌وا ژلایێ رژێما به‌عسا روخیاى ڤه‌ هاتیه‌ دان نوكه‌ (50) سه‌روك خێزانن و(پتر ژ(350) كه‌سانه‌ .

 ژین و ژیارا گوندى :وه‌كى هه‌مى گوندێن دى كارێ وان كرنا جووتى بوو ل ئه‌ردێ ئاڤى و هشكاتى لێ پتریا ئه‌ردێ وان ئاڤ بوو هه‌مى جورێن ده‌رامه‌تى لێ دكرن مینا برنجى و ماش و كونجى و تشتێن دى هه‌روه‌سا ده‌خل و دان و نیسك و نوك ژى ل ئه‌ردێ هشكاتى دچاند وخودان كه‌زان و گویز و سماق بوون . هه‌روه‌سا ب كریارا په‌روه‌رده‌كرنا ته‌رش و كه‌والى ژى رادبوون هه‌تا كو ژین و ژیاراخو دبره‌ سه‌ر  .

ژلایێ زانستى ڤه‌ : دوى ده‌مى دا زارویێن وان دچونه‌ گوندێن هوره‌و بانسرا ژبه‌ر كو قوتابخانه‌ ل گوندێ وان نه‌بوو لێ نوكه‌ ب سه‌دان زارویێن وان قوناغێن بنه‌ره‌تى و ئاماده‌ى و په‌یمانگه‌ه و زانكویێن هه‌رێما كوردستانێ دخوینن و هند ژى كه‌فتینه‌ دخزمه‌تا گه‌لێ خودا ل فه‌رمانگه‌هێن میرى و حزبى دا وه‌كو ماموستاو ئه‌ندازیارو نوژدارو كادرتا دوماهیێ .

شینوارێن گوندى :ژشینوارێن گوندى1- پرا مه‌دره‌سێ كو دده‌مى دا مه‌دره‌سا ئاینى هه‌بوو له‌وما ئه‌ڤ ناڤه‌ لێ دانا بوو

2- گورستانا فه‌قییان بتنێ فه‌قى لێ ڤه‌دشارتن .

كانى و رویبار :1- كانیا چه‌ڤره‌ پیرێ 2- ئاتیر3- هیلێ كو بتنێ ئاڤ ژڤێ ڤه‌دخوار 4-جوویا 5- گه‌رمكێ

6-مه‌سینێ 7- سویله‌ ژنێ 7- سێڤێ 8 – رویبارێ ماركى 9- رویبارێ هوره‌ .10- هه‌ودا ژنا 11- هه‌ودا مێرا

چیا :1- ملكێ خلوكێ 2- گلیسارێ 3- كانى گه‌رمكێ 4- رویكى 5- نزاركى 6- سه‌رێ هورێ

جهێن ناڤدار :1- ناڤانێ جووت لێ دهاته‌ كرن 2- بیرا ده‌شت 3- خاركێ برینگا چولى برینێ بوو 4- زومكا 5- به‌رجوكا6- به‌رێ گر 7- ملكێ قورقورى 8- چه‌ما 9- چه‌مێ به‌ر گه‌ڤرى .

شكه‌فت وكه‌ڤرێن ناڤو ده‌نگ :1- -شكه‌فتا  سڤوكێ 2- شكه‌فتا جوخینا 3- شكه‌فتا رویكى 4-شكه‌فتا بنیامێ 5- شكه‌فتا مازیێ 6-شكه‌فتا هه‌رفته‌ى 7-شكه‌فتا كون هرچێ 8- گه‌ڤرێ كه‌له‌سوور 9 كه‌ڤرێ ێا 10- كه‌ڤرێ رویكى 11- كه‌ڤرێ سه‌ر گشتكێ 12- كه‌ڤرێ هرچێ .

رولێ گوندى دشوره‌شێن كوردى دا : هه‌ر ژ ده‌ستپێكا شوره‌شا ئه‌یلولێ خه‌لكێ گوندى وه‌كى هه‌ر كورده‌كێ دلسوز غیره‌تا كوردینیێ خو لسه‌رى دا و چه‌ند كه‌سه‌كان ژخه‌لكێ گوندى ته‌ڤلى شوره‌شا ئه‌یلولێ بوون ژوانان (محمود رمزان عبدالعزیز)و ( علىعلى ) چه‌كێ شه‌ره‌فێ هه‌لگرت و به‌ره‌ڤانى ژ ئاخا خو كر تانوكه‌ ژى خه‌لكێ گوندى پێشمه‌رگه‌نه‌ و پاراستنا سنورێن هه‌رێما كوردستانێ دكه‌ن ژ دوژمنێن گه‌لێ مه‌ . هه‌روه‌سا دوى ده‌مى دا پتر ژ ده‌ه كه‌سان ب سه‌ركێشیا (حسن عبدالرحمن ) پێشمه‌رگێن به‌رگرى مللى بوون دگه‌ل (شێخ ئوسمان بارزانى ) كو وى تڤه‌نگێن برنو دابونێ و به‌شدارى دچه‌ندین شه‌رادا ژى كربوو . هه‌روه‌سا به‌شدارى دسه‌رهلدانا سالا 1991ێ ژى كربوو . تانه‌وكه‌ ژى دبه‌رده‌وامن لسه‌ر خه‌باتا خو .

 

 

        دیدار دگه‌ل ماموستا ( عثمان حسن هیلى ) ئێك ژ رویهسپیێن گوندێ هیل

 

 

 

 

  Copyright © 2009 Kurdistan - Devera Amedye
Mobile: 00964 750 475 6683 Ariafon: 00964 062 763 1591
E-mail: info@amedye.com  amedye@msn.com