سه‌ره‌كی   |   ده‌رباره‌ى مه‌   |   په‌یوه‌ندی

قه‌زا وناحیه   كومه‌ڵكه   گوند   چیا   كانی و ریبار   هاڤینگه   شینوارێن ده‌ڤه‌ری   ئه‌ده‌ب و هونه‌ر   فلكلور   ستران و موزیك   ناڤدارێن ده‌فه‌رێ   شه‌هیدێن ده‌فه‌رێ
ره‌نگا و ره‌نگ    سالنامه    هه‌لكه‌فت و بیره‌وه‌ری    ئاگه‌هداری    ئه‌رشیفێ ده‌نگ‌ و باسا    ئه‌لبوم    رێڤه‌به‌ریێن میری    لینك     زانست     ئه‌رێ تو دزانى      زاروك
:-:

 

گوندێ مێروکێ

 

                                                                   شێرزاد نێروه‌یی

گوندێ مێروکێ ئیکه‌ ژ گوندێن کوردستانێ  ل ده‌ڤه‌را به‌رواری ژێریا سه‌ر ب  ناحیا چه‌مانکێ و قه‌زا ئامێدیێ ڤه‌  ئه‌ڤ  گونده‌ دکه‌ڤیته‌ رۆژ هه‌لاتا به‌رواری ژێریا و نێزیکی (23 ) کم ژ سه‌نته‌رێ ناحیێ دوره‌ .  خه‌لکێ ڤی گوندی  ژ برایێن مه‌سیحینه‌ و ل دویف گوتنا ئه‌ڤه‌ شه‌ش بابکه‌ ل گوندی دژین و ژسێ بنه‌مالا پێك دهێن ( بنه‌مالا بێکه‌نا وبێ مامو و بێ شیمو ) و نیزیکێ (14) سه‌روك خیزان دڤی گوندی دا دژێن و د ناڤبه‌را ( 90  تا  100 ) خێزانێت دی ده‌رڤه‌ی گوندی . وتوخیبێن گوندی ب ڤی ره‌نگی نه‌ ‌ ل باکوری گوندێ (ئه‌لولا) و ل باشوری گوندێ ( پیریوکێ ) و ل رۆژهه‌لاتی گوندێ ( بیلمه‌ندێ ) و ل رۆژئاڤا  گوندێ ( به‌رکه‌ڤری )یه‌‌  .

و پتریا ژینا خه‌لکێ ڤی گوندی ل سه‌ر به‌رهه‌مێن چاندنێ بوویه‌ و دووکه‌رتێن  سه‌ره‌کی یێن چاندنێ بخوڤه‌ دگریت  :-  که‌رتێ چنارا و د که‌ڤیته‌ رۆژ هه‌لاتی گوندی و که‌رتێ خوشکه‌ دکه‌ڤیته‌ رۆژئاڤایا گوندی.

ژشینوارێن دێرینێن گوندێ مێروکێ:- عاقه‌ ( بن قه‌سر ) ، شکه‌ڤتا (مێسکێ) کو دکه‌ڤیته‌ باکورێ گوندی ،، (دێرا مارشمعون) کو دێره‌کا گه‌له‌ک که‌ڤنه ، حه‌ڤت ئاشێن به‌ری  یێن گه‌له‌ک که‌ڤن  .

 کانیا زه‌ر ئێکه‌ ژناڤ و ده‌نگترین کانیێن  ڤی گوندی و ناڤا ڤێ کانی یازه‌ره‌ و گه‌له‌کا بوشه‌ وگه‌له‌ك جارا ئه‌ڤ ئاڤا هه‌نێ یاهاتیه‌ شروڤه‌کرن ژلایێ گه‌له‌ك رێکخراویێن بییانی ڤه‌ .

ژ چیایێن گوندێ ( چیایێ نزاری ) ل رۆژ ئاڤا گوندی ،  (چیایێ گومن )   دکه‌ڤیته‌ رۆژهه‌لاتا گوندی، (چیایێ قه‌ریشه‌) دکه‌ڤیته‌ باکورێ گوندی .

گوندێ مێروکێ گه‌له‌ك جاران ژلایێ ڕژێما به‌عسا ژ ناڤچووی  ڤه‌ هاتیه‌ کاڤلکرن و سۆتن وکه‌فتیه‌ به‌ر هێرشین وان، ل سالا(1962،1961) دگه‌ل هه‌لبونا چریسکا شوڕه‌شا ئیلونا مه‌زن ئه‌ڤ گونده‌ که‌فته‌ به‌رهێرشێن دوژمنی و هاتیه‌ کاڤلکرن و سالا(1977) دیسان خه‌لکێ ڤی گوندی ڕه‌ڤینه‌ و گوند هێلایه‌ . سه‌ره‌ڕای هندێ چه‌ندین جارێن دی خه‌لکێ گوندی خول ئاقارێ گوندی ڤه‌شارتییه‌ ل سالا(1988)  ئه‌نفالا ره‌ش دیسان هاتیه‌ کاڤلکرن و ل بهارا سالا(1991) و پشتی ڤه‌گه‌ریانێ ژ کوچا ملیونی خه‌لکێ گوندی ڤه‌گه‌ڕیانه‌ سه‌رگوندێ خو .

چه‌ندین پڕۆژه‌ ژلایێ حکومه‌تا هه‌رێما کوردستانێ ڤه‌ لێ هاتینه‌ بجهئینان وه‌ک :- 

1- ئاڤاکرنا(23) خانیا بشێوه‌کێ جوان و رێك وپێك و هه‌ڤ چه‌رخ .

‌2- بڕۆژێ ئاڤا ڤه‌خارنێ .

3- دابینکرنا موه‌لیدا کاره‌بێ .

 

 

 

  Copyright © 2009 Kurdistan - Devera Amedye
Mobile: 00964 750 475 6683 Ariafon: 00964 062 763 1591
E-mail: info@amedye.com  amedye@msn.com