سه‌ره‌كی   |   ده‌رباره‌ى مه‌   |   په‌یوه‌ندی

قه‌زا وناحیه   كومه‌ڵكه   گوند   چیا   كانی و ریبار   هاڤینگه   شینوارێن ده‌ڤه‌ری   ئه‌ده‌ب و هونه‌ر   فلكلور   ستران و موزیك   ناڤدارێن ده‌فه‌رێ   شه‌هیدێن ده‌فه‌رێ
ره‌نگا و ره‌نگ    سالنامه    هه‌لكه‌فت و بیره‌وه‌ری    ئاگه‌هداری    ئه‌رشیفێ ده‌نگ‌ و باسا    ئه‌لبوم    رێڤه‌به‌ریێن میری    لینك     زانست     ئه‌رێ تو دزانى      زاروك
:-:

 

گوندێ چه‌لکێ

 

 

زنار توڤى

گوندێ چه‌لكێ ئێكه‌ ژ گوندێن ده‌ڤه‌را به‌روارى بالا و دكه‌ڤیته‌ روژئاڤایێ ناحیا كانى ماسێ،ژ(200) خێزانان پێك دهێت و نوكه‌ 130 خێزان لسه‌ر گوندى دژین و 70 خێزانێن دى ل ده‌رڤه‌ى وه‌لاتى و باژێران دژین.رووبه‌رێ گوندى لدورێن 6 هزار دونه‌مێن ئه‌ردێ ئاڤى و دێمى یه‌.

ژلایێ جوگرافی ڤه‌ سنورێن گوندى،ژ روژهه‌لاتی ڤه‌ گوندێ هرورێ یه‌ و ژلایێ باكور ڤه‌ گوندێ كێسته‌ و چه‌لكا كریستیانایه‌، روژئاڤایێ گوندى رووبارێ خابیرى و دگه‌ل سنورێ ده‌ڤه‌را گولیایه‌ هه‌ڤپشكه‌ و  ل باشورى گوندێ چه‌میكێ یه‌.

"سه‌یید تاها سه‌لام" ئێكه‌ ژ رهـ سپى و ناڤدارێن گوندى دبێژیت:گوندێ چه‌لكێ بو جارا ئێكێ ل 19/6/1979 ژلایێ رژێما به‌عس هاتیه‌ سوتن و كاڤلكرن و خه‌لكێ گوندى بزورى هاتینه‌ ڤه‌گوهاستن بو كومه‌لگه‌ها هیزاوا ل زاخو،پشتى سه‌رهلدانا 1991 ل مه‌ها( 12) بو جارا دووێ گوند  ژلایێ رێكخراوێن بیانیڤه‌ هاته‌ ئاڤاكرن لسه‌ر رێكا گشى یا دناڤبه‌را كومه‌لگه‌ها بێگوڤا و ناحیا كانى ماسێ دا و گوت:خه‌لكێ گوندى به‌شدارى دهه‌ردوو شوره‌شێن ئه‌یلول و گولانێدا كرینه‌ و یه‌كه‌مین شه‌هیدێ گوندى "صالح فه‌قى" یه‌ و ل شه‌رێ چیایێ زاوا هاتیه‌ شه‌هیدكرن،دبه‌رده‌وامیا ئاخفتنا خودا ناڤبرى ئه‌وژى خویاكر:خه‌لكێ گوندى گه‌له‌ك خه‌بات و به‌رخودان كرینه‌ و 15 شه‌هیدێن سه‌نگه‌رى هه‌نه‌ و ل هه‌وا ئه‌نفالێن ره‌ش ده‌مێ خه‌لكێ گوندى ده‌ربه‌ده‌رى توركیا بویى 25 وه‌لاتیێن گوندى ل گوندێ كورێ مه‌ هاتنه‌ گرتن و بده‌ستێ رژێمێ هاتینه‌ كوشتن و بن ئاخكرن.پشتى سه‌رهه‌لدانێ روفاتێن وان بكوم وبرێو ره‌سم ل گورستانا شاخكێ ل دهوكێ هاتنه‌ ڤه‌شارتن،زێده‌ترگوت:دشوره‌شا گولانێدا 6 زاروك  ب بومبه‌بارانكرنا فروكان هاتینه‌ شه‌هیدكرن.

ده‌رباره‌ى ژیانا گوندیان "سه‌یید تاهاى" دا دیاركرن:كو هه‌ر لسه‌ر ده‌مێن كه‌ڤندا ژیانا گوندیان  لسه‌ر بخودانكرنا په‌ز و بزن و چێلا و لسه‌ر دارو بارێ ئاڤى و دێمى بوو.وه‌ك:گه‌نم و جه‌هـ و كونجى و ماش و برنج و گه‌نموك و دارو گارس و گه‌له‌كێن دى دچاندن.

هه‌روه‌سا دادیاركرن:هه‌ر ژكه‌ڤندا ره‌وشت و تیتالێن گوندى ئه‌و بوون كو هه‌مى ده‌ما دگه‌ل ئێك دهه‌ڤكار بوون،وه‌كى زبارێن چلى برینێ و ئاخه‌بانێ و هه‌ریكێلا و ئاڤاكرنا خانیان و ده‌مێ داوه‌ته‌ك ل گوندى چێببا گوندیا هه‌میان هارى مالا زاڤاى دكر و بارێ وى سڤك دكر.یاریێن گوندیا حه‌ژ دكر وه‌كى برانێ و ترانێ كابانێ وگو دمدمه‌ و ته‌پا ده‌ستى بوون و گوت:یا ژهه‌میا خوشتر شه‌ڤه‌روك بوون و كو دبه‌ر را ستران و چیروك دهاتنه‌ گوتن و هه‌رشه‌ڤ گوندى دا ل ماله‌كێ كوم ڤه‌بن.

ناڤهاتى دیاردكه‌ت:كو گوندێ چه‌لكێ ژ چوار ئیجاخان پێك دهێت:هه‌سن،حه‌سێ،وه‌یسى و سلێمان،ل گوندى كومه‌كا كانى و شكه‌فتان لێ هه‌نه‌ وه‌كى شكه‌فتا گوندى كو ل ده‌مێ شوره‌شێ جهێ ڤه‌ حه‌ویانا خه‌لكێ گوندى بوو و شكه‌فتا عه‌لى بابلا و میرا و  كانى یێن گوندى یێن به‌رنیاس ،وه‌كى   كانیا خزێمێ و چه‌مى و ئاشى و كانیا میرانه‌ و گوت:ناڤدارێن گوندى: "سه‌ید له‌تیف و سه‌ید سه‌لام و حسێن و ئه‌مین و مه‌جید و حه‌جى محه‌مه‌د تاهر و ئه‌حمه‌د و یه‌عقوب و سادق" بوون.پێشمه‌رگێن ناڤدار ل گوندى و ده‌ڤه‌رێ: "سه‌ید نایف مسعود سه‌لیم و ئه‌حمه‌د چه‌لكى و سه‌عید قاسم و حسێن خالد" بوون و سترانبێژێن گوندى :"عه‌بدولقادر سادق و حه‌كیم یه‌عقوب و قاسم" بوون.لدوماهیێ سه‌یید تاهاى دا خویاكرن: تاراده‌یه‌كێ باش خزمه‌تگوزارى بو گوندى هاتینه‌ ئه‌نجامدان و دیاركر:كو پیشه‌یێ سه‌ره‌كى یێ گوندیا سلته‌ و گرتنا ماسیانه‌.

 

  Copyright © 2009 Kurdistan - Devera Amedye
Mobile: 00964 750 475 6683 Ariafon: 00964 062 763 1591
E-mail: info@amedye.com  amedye@msn.com