سه‌ره‌كی   |   ده‌رباره‌ى مه‌   |   په‌یوه‌ندی

قه‌زا وناحیه   كومه‌ڵكه   گوند   چیا   كانی و ریبار   هاڤینگه   شینوارێن ده‌ڤه‌ری   ئه‌ده‌ب و هونه‌ر   فلكلور   ستران و موزیك   ناڤدارێن ده‌فه‌رێ   شه‌هیدێن ده‌فه‌رێ
ره‌نگا و ره‌نگ    سالنامه    هه‌لكه‌فت و بیره‌وه‌ری    ئاگه‌هداری    ئه‌رشیفێ ده‌نگ‌ و باسا    ئه‌لبوم    رێڤه‌به‌ریێن میری    لینك     زانست     ئه‌رێ تو دزانى      زاروك
:-:

 

گوندێ گوهه‌رزێ

 

                                                                         به‌رهه‌ڤکرنا : ئازاد عبدالله‌ ئاڤده‌ل

گوندێ گوهه‌رزێ ئێکه‌ ژ گوندێن ده‌ڤه‌را نهێلێ دکه‌فیته‌ قونتارا چیایێ مه‌تینی ب دیراتیا ( 20) کم ب ره‌خێ رۆژهه‌لاتا باژێرێ ئامێدیێ ڤه‌ یه‌ ، ژووریا گوندی زنجیرا چیایێ مه‌تینی یه‌ و ژێریا گوندی سپنه‌یه،  رۆژهه‌لاتا گوندی زێ یه‌ و رۆژئاڤا گوندێ ( به‌ڵاڤه‌یه‌ )  هه‌ف سنوره‌ دگه‌ل گوندێن  گێرگاش ، مه‌هیدێ ، ڕه‌شاڤه‌ ، به‌رچی ، به‌ڵاڤه‌ ، برکاهینێ ، کومه‌لگه‌ها دێره‌لوکێ   .

دیروکا ڤی گوندی که‌له‌گا که‌ڤنه‌ و ب سه‌دان ساله‌ ژیان لێ په‌یدا بوویه‌ ل گوڕه‌یی  ژێده‌رێن باب و باپیران بومه‌ ڤه‌گوهاستی دبێژن ناڤێ گوندی ژ وێ چه‌ندێ هاتیه‌ کو هه‌ردو ڕه‌خێن گوندێ رۆژهه‌لات و رۆژئاڤا ڕه‌ز بووینه‌ و د گوتنێ ( گو ره‌زێ ) ئانکو هه‌ردو گوهێن گوندی ره‌ز بووینه‌  و هنده‌ك ژێده‌ر دبێژن   گوهره‌زێ   ئانکو (ڕه‌خ زێ ) ڤه‌ هاتیه‌ له‌وما کورتیا وێ بوویه‌ ( گوهه‌رزێ ) !! .

 سه‌رچاڤێ ئاڤا گوندی بیرێن ئاڤێ بووینه‌ ، ئاڤاچه‌مێ گوهه‌رزێ ژی ل بن گه‌لیێ سه‌رگه‌لێ دهێت وه‌کو جوویه‌کا ئاڤێ ، دوو کانیێن بچیك ژ ڤی گوندی هه‌نه‌ ناڤێن وانا ئه‌ڤه‌ نه‌ ( کانیا مێرگێ و کانیا خدرێ ) .

ئه‌ڤ گونده‌ ناڤداره‌ ب ره‌ز و که‌زانا و جهێ‌ جوت و کێلی یێ لێ زۆره‌ و بخێر و به‌ره‌که‌ته‌ و هه‌می دانێ هشکاتی گه‌نم،جه‌ه نیسک.... لێ شین دبیت دگه‌ل هه‌می جورێن فێقی .

ل سالێن شێستیان و حه‌فتیان دا خاندنا ڤه‌قیاتی ل مزگه‌فتا گوندی دهاته‌ گوتن ژلایێ ( مه‌لا ئه‌حمه‌د گوهه‌رزی ) ڤه‌ کو ب ده‌هان ڤه‌قی ل گوندێن  دیتر قه‌ستا خاندنێ کریه‌ و فێری خاندن و نڤیسینێ بوینه‌ و مفا ژێ وه‌رگرتیه‌ .

بو جارا ئێکێ ب شێوه‌یه‌کێ فه‌رمی ل سالا 1971 ێ خاندنگه‌ هاتیه‌ ڤه‌کرن و بچیکێن گوندی چووینه‌ خاندنگه‌هێ .

و ل ئه‌نفالا ره‌شا سالا 1988 ێ خه‌لکێ گوندی ب شێوه‌یه‌کێ گشتی ده‌ربه‌ده‌ری تورکیا و ئیرانێ بووینه‌ و ل سالا 1991 ێ تاکو 1997 ێ ڤه‌گه‌ڕیانه‌ڤه‌ کوردستانێ سه‌ر ژنوی گوند ل سه‌ر جادێ ئاڤاکر ژبه‌ر کو ژین و ژیارا گوندی ل ڤی جهی بساناهی تره‌ ژ جهێ که‌ڤن یێ ل چیایی .

گوهه‌رزێ پتر ژ ( 1300 ) که‌سان لێ دژین  و دابه‌شی سه‌ر ( 250 ) سه‌رۆك خێزانانه‌ و ژ ( 11 ) بنه‌مالا پێك هاتینه‌ و که‌ڤنترین بنه‌مال  بنه‌مالا ( دادێ ) یه‌ .

شینوارێن ڤی گوندی ( به‌رێ کولین )  کو ب شێوێ ژووره‌کێ هاتیه‌ ئاڤاکرن سێ جهێن نڤستنێ و ده‌رگه‌هه‌ك و به‌نجه‌ره‌ك لێ هه‌نه‌ و دکه‌ڤیته‌ ناڤ گوندی بخودا ، دیسان ب ده‌هان شکه‌فت لێ هه‌نه‌ ژوانا  شکه‌فتا (شێخی) دکه‌ڤیته‌ نێزیکی سه‌رێ چیایی ل راستا گوندی و  شێخ  ئه‌حمه‌د بارزانی  چه‌ندین رۆژا ل به‌ر سه‌ختیا وه‌ختی ژیانا خو ل وێرێ بوراندییه‌ .

گوندێ گوهه‌رزێ هێلینا سترانا ڤلکلورێ کوردیه‌ دهه‌می بیرهاتن و که‌یف و دا‌وه‌تان دا ب ده‌هان که‌س ستران و حه‌یرانوكا دبێژێن ، و که‌سێ هه‌ره‌ خزمه‌تا زمان و فلکلورێ کوردی کری و ناڤدار ل گوندی و ده‌ڤه‌رێ خودێ ژێ رازی  محمد طاهر گوهه‌رزی یه‌  کو نڤێسه‌ر و په‌رتوك دانه‌ر بوو ، و  ژبه‌رهه‌مێن وی په‌رتوکا ڕێزمانا کوردی  .

دیسان گوهه‌رزی ژلایێ هزرا نه‌ته‌وه‌یی ڤه‌ هه‌ر ژ حزبا هیوا پشکدار بووینه‌ و دگه‌ل هه‌می قوناغێن شوڕه‌شێ بشکدار و پێشمه‌رگه‌ بووینه‌ و ب ده‌هان که‌سان پێشمه‌ر‌گایه‌تی کریه‌ و بتر ژ ( 20) شه‌هیدان پێشکێشی گه‌ل و وه‌ڵاتێ خو کرینه‌ .

 حکومه‌تا هه‌رێما کوردستانێ چه‌ندین پڕۆژه‌ بو ڤی گوندی‌ چێکرینه‌ وه‌ك : -

* گه‌هاندنا تورا که‌هره‌بێ .

* چێکرنا تورا ئاڤێ .

* چێکرنا جادا کولانێن گوندی کو نهو د قوناغێن دوماهیێ دانه‌ .

* ئاڤاکرنا مزگه‌فته‌کێ .

* ڤه‌کرنا خواندنگه‌هه‌کێ کو هه‌ردوو قوناغێن سه‌ره‌تایی و ناڤنجی لێ دهێته‌ خواندن .  

 بو زانین نوکه‌ژی ژین و ژیارا پرانیا خه‌لکێ گوندی ل سه‌ر فه‌رمانبه‌ریێ یه‌ و زێده‌باری چاندنێ و خودان کرنا گیانه‌وه‌ران‌ .

 

 

 

  Copyright © 2009 Kurdistan - Devera Amedye
Mobile: 00964 750 475 6683 Ariafon: 00964 062 763 1591
E-mail: info@amedye.com  amedye@msn.com