هه‌لکه‌فت و بیره‌وه‌ریێن گرنگ یێن هه‌یڤا ئادارێ

 

 1 / 3 / 1918  ێ خه‌لاتێ پولایێ یێ ئه‌لمانی ب ( مه‌حمه‌د ئه‌مین زه‌کی به‌گ ) هاته‌ به‌خشین . ناڤبری نڤیسه‌رو که‌سایه‌تیه‌کێ بناڤ و ده‌نگ بوو و خزمه‌ته‌کا زوور بوو ملله‌تی کورد کری یه‌ .

 1 / 3 / 1920  ژه‌نه‌رال شه‌ریف پاشا یاداشتنامه‌یه‌ك ئاراسته‌ی کونگرێ ئاشتیێ ل فره‌نسا کر سه‌باره‌ت مافێ چاره‌نڤیسێ نه‌ته‌وا کورد

1 /3 / 1923 ێ ئێکه‌مین پارێزگار بو پارێزگه‌ها هه‌ڤلێرێ هاته‌ دامه‌زراندن کو به‌رێز ( ئه‌حمه‌د عسمان ) بوو

1 / 3 / 1970 ێ روژا ماموستایان

1 / 3 / 1979  ێ وه‌غه‌رکرنا رێبه‌رێ مه‌زن و بابێ روحیێ نه‌ته‌وا کورد ( بارزانیێ نه‌مر ) ل ئه‌مریکا  .

2 / 3  / 2003  مه‌زنترین خونیشاندان ل هه‌ڤلێرا پایته‌خت هاته‌ ئه‌نجام دان دژی بریارا تورکیا یا هاتنا ناڤ خاکا کوردستانێ کو پتر ژ ( 500000 ) پێنچ سه‌د هه‌زار که‌سا به‌شداری تێدا کر بوو.

3 / 3 / 1924 ێ راگه‌هاندنا رژێما کوماری ل تورکیا ، ئه‌وا ژڤێ رژێمێ هاتی ژ زولم و سته‌مێ ده‌ست ژ گیانێ کوردا نه‌پاراستن هه‌تا روژا ئه‌ڤرو .

3 / 3 / 1937  ێ ده‌ست پێکرنا شوره‌شا ( دێرسم ) ب سه‌رکێشیا ( سه‌یدا رزا) دژی رژێما دکتاتوری یا تورکی ب مه‌ره‌ما بده‌ستڤه‌ ئینانا مافێن ره‌وایێن گه‌لێ کورد.

3 / 3 / 1943 ێ  ده‌رچونا ئێکه‌م ژمارا گوڤارا ( روژا نو )ل به‌یروتێ .

4 / 3 / 1923 ێ  به‌مبه‌بارانا باژێرێ سلێمانیێ ژلایێ ئێنگلیزی ڤه‌ و دپشترا باژێر داگیرکر..

4 / 3 / 1961 ێ روژناما ( کوردستان ) ل به‌غدا بزمانێ کوردی ژلایێ ( پارتی ) ڤه‌ هاته‌ چاپکرن.

5 / 3 / 1193  ێ وه‌غه‌رکرنا سه‌رکردێ کوردێ موسلمان ( سه‌لاحه‌دینێ ئه‌یوبی ) ، و گورێ وی ل دیمه‌شقێ پایته‌ختێ سوریێ یه‌ .

5 / 3 / 1975 ێ دگفتوگویه‌کێدا بارزانیێ نه‌مر بو هنده‌ك جه‌ماوه‌ری و کاربده‌‌ستا گوت ( ئه‌م دێ هه‌ر سه‌رکه‌ڤین به‌لێ ترسا من دوێدایه‌ ئه‌وێن خه‌بات کری و زه‌حمه‌ت کێشای بهێنه‌ ژبیر کرن ).

5 / 3 / 1979 ێ  ته‌رمێ پیروزێ بارزانیێ نه‌مر ل هه‌له‌ج ( شنو ) ل کوردستانا روژهه‌لات هاته‌ ڤه‌شارتن و ب ئه‌مانه‌ت ماڤه‌ هه‌تا رزگارکرنا کوردستانا باشوور و ل روژا 6 / 10 / 1993 ێ بو جارا دوماهیکێ ل گوندێ بارزان هاته‌ ڤه‌شارتن.

5 / 3 / 1991 ێ ده‌سپێکا سه‌رهه‌لدانا ملله‌تێ کورده‌ و باژێرێ رانیێ هاته‌ ئازاد کرن.

6 / 3 / 1975 ێ  رێککه‌فتناما خیانه‌تکارانه‌ یا ( جه‌زائیر ) ل ناڤبه‌را ( صدام حسین ) و شاهێ ئیرانێ ب ناڤ بژیڤانیا ( هه‌واری بو میدین ) سه‌روکێ جه‌زائیری و ب ئاموژکاریا ئه‌مریکا .

6 / 3 / 1991  ێ ئازادکرنا ده‌ڤه‌را بازیان ژبن ده‌ستێن رژێما به‌عس.

7 / 3 / 1986 ێ ئیمزاکرنا بریارا ( ئاشتبونا گشتی ) ل ناڤبه‌را ( پ.د.ك ) و ( ی.ن.ك ) ژلایێ ئه‌ندازیارێ ئاشتیێ ( ئیدریسێ هه‌رده‌م ساخ ) و مام جه‌لال تاله‌بانی.

7 / 3 / 1991 ێ سه‌رهه‌لدانا باژێرێ سلێمانیێ.

8 / 3 / 1908 ێ جه‌ژنا ئافره‌تێن جیهانی .

8 / 3 / 1923 ێ  ده‌رجوونا روژناما ( بانگێ حه‌ق  ) زمانحالێ شوره‌شا ( شێخ مه‌حمود ) ل شکه‌فتا ( جاسانه‌  ) ل سلێمانیێ .

8 / 3 / 1991 ێ سه‌رهه‌لدانا ( چه‌مچه‌مال - حه‌له‌بچه‌ - عه‌ربه‌د ) .

8 / 3 / 2004  ێ مورکرنا یاسایا برێڤه‌برنا ده‌وله‌تا عیراقێ ژلایێ جڤاتا ده‌سه‌لاتا عیراقێ ڤه‌ تێدا دان پێدان ب فیدرالیه‌تێ و دیموکراتیه‌تێ و فره‌لایه‌نی دکه‌ت .

9 / 3 / 1963  ێ ڕژێما به‌عس به‌لاف کر ل سه‌ر بنیاتێ ( لامه‌رکه‌زی ) کێشا کوردی بهێته‌ چاره‌سه‌رکرن .

9 / 3 / 1991 ێ سه‌رهه‌لدانا ( شه‌قلاوه‌ و کویه‌ ) .

10 / 3 / 1937  ێ دامه‌زراندنا کومه‌لا ( برایه‌تی ) ب سه‌روکاتیا ( له‌تیف شێخ مه‌حمودێ حه‌فید ) .

10 / 3 / 1970 ێ بارزانیێ نه‌مر و سه‌دام ل قوتابخانه‌یه‌کێ ل گوندێ ناوپردان گه‌هشتنه‌ رێکه‌فتنه‌کێ سه‌باره‌ت دوزا کوردی .

10 / 3 / 1992   ێ هه‌لوه‌شاندنا ئێکه‌تیا سوفیه‌ت ژلایێ گوربا تشوڤ ڤه‌ ‌ .

10/ 3 / 1991  ێ سه‌رهه‌لدانا ( ته‌ق ته‌ق - ئاغجه‌له‌ر - قه‌ره‌هه‌نجیر - کفری - هه‌ریر - باسرمه‌ - چومان - حاجی - ئومه‌ران - خه‌لیفان - دیانه‌ - مێرگه‌سور ).

11 / 3 / 1970  ێ راگه‌هاندنا رێکه‌فتنا ( 11 ) ێ ئادارێ .

11 / 3 / 1991  ێ  سه‌رهه‌لدانا پایته‌ختێ کوردستانێ ( هه‌ڤلێر ) ێ و ئاکرێ و خانه‌قین .

13 / 3 / 1936 ێ شه‌هید بوونا شوره‌شگێرێ کورد ( خه‌لیل خوشه‌ڤی ) سێلکی .

13 / 3 / 1949 ێ  به‌رپرسێن روسی بارزانیێ نه‌مر و دوو هه‌ڤالێن وی برنه‌ باژێرێ ( چه‌مپای ) ل سه‌ر ده‌ریاچا ( ئورال ) و هاتنه‌ سه‌رگون ( نه‌فی ) کرن .

13 / 3 / 1991  ێ سه‌رهه‌لدانا زاخو و به‌رده‌ره‌ش و ئالتون کوپری .

13 / 3 / 2004  ێ سه‌رهه‌لدانا قامشلو و باژێرکێن دی یێن کوردستانا سوریێ و ( 14 ) کورد هاتنه‌ شه‌هید کرن ب ده‌ستێن سیخورێن رژێما به‌عسا سوری .

14 / 3 / 1903 ێ ژ دایك بوونا رێبه‌رێ بزاڤا رزگاری خوازا کوردی ( بارزانێی نه‌مر ).

14 / 3 / 1991  ێ سه‌رهه‌لدانا ( دهوکا داسنیا و ئامێدیێ ) .

14 / 3/    .......... روژا دار چاندنێ .

15 / 3 / 1932 ێ ده‌ست پێکا شوره‌شا ئێکێ یا بارزان ب سه‌روکاتیا ( شێخ ئه‌حمه‌د بارزانی ) .

16 / 3 / 1988 ێ  کاره‌ساتا دلته‌زینا کیمیا بارانا ( حه‌له‌بچه‌ ) ب بریارا ( صدام حسین ) و جی به‌جی کرنا  ( علی حسن مجید کیمیاوی )  

17 / 3 / 2005  ی ئێکه‌م جار دمێژوا کوردی دا سه‌روکه‌کێ ئه‌مریکی چه‌ژنا نه‌ڤروزێ ل ملله‌تێ کورد پیروز دکه‌ت ئه‌وژی  ( جورج ده‌بلیو بوش  ) بوو .

19 / 3 / 1947 ێ داستانا بناڤ و ده‌نگا ( به‌ری شنو ) ب سه‌رکردایه‌تیا بارزانیێ نه‌مر دژی سوپای شاهێ ئیرانێ .

19 / 3 / 1975  ێ شه‌هید بونا سه‌رکردی کورد ( عیسا سوار ) .

19 / 3 / 1994 ی بو ئێکه‌م جار رژێما تورکیا دان پێ دان ب نه‌ڤروزێ کر و بفه‌رمی ل سه‌رانسه‌ری کوردستانا باکور نه‌ڤروز هاته‌ پیروز کر .

20 / 3 / 1990  خو سوتنا خه‌تیرا نه‌ڤروزێ ( زه‌کیه‌ ئالکان ) ل کوردستانا باکور وه‌ك نه‌رازیبون ل سه‌ر ره‌فتارا رژێما تورك دژی گه‌لێ کورد.

20 / 3 / 2003  ێ سه‌رهه‌لدان و ئازاد کرنا که‌رکوکا دلێ کوردستانێ .

20 / 3 / 2003 ێ جورج بوش شه‌ر ل سه‌ر عیراقێ راگه‌هاند و دهه‌مان ده‌مدا ( 35 ) وه‌لاتا پشتگیریا ئه‌مریکا کر .

21 / 3 / 612  ێ( پ.ز) سه‌رێ سالا کوردی ( چه‌ژنا نه‌ڤروزێ ) جه‌ژنا نه‌ته‌وه‌یی یا کورد ل سه‌ر ده‌مێ ( که‌ی ئه‌خسار ) ێ پاشایێ میدی .

21 / 3 / 1907  ێ جه‌ژنا دایكێ یا جیهانی.

21 / 3 / 1995 ێ دامه‌زراندنا ( ئێکه‌تیا نه‌ته‌وه‌یی دیموکراتی کوردستان ) ب سه‌روکاتیا ( غه‌فور مه‌خموری ).

21 / 3 / 1948 ێ بو ئێکه‌م جار کورد شیان ئاگرێ نه‌ڤروزێ ل به‌غدا و باژێرێن کوردستانێ هه‌لکه‌ن ..

22 / 3 / 1945 ێ دامه‌زراندنا کومکارا عه‌ره‌بی ل مسرێ .

22 / 3 / 1961 ێ داخستنا روژناما خه‌بات ژلایێ رژێما عیراقێ ڤه‌ و هێرش برنا سه‌رئه‌ندامێن پارتی ب مه‌ره‌ما گرتنێ و ئازاردانێ .

22 / 3 / 1991 ێ  وتارا سه‌روك بارزانی ل ( کویێ ) تێدا به‌حسێ هه‌لبژارتنا و دامه‌زراندنا ده‌وله‌تا یاسایی کر .

23 / 3 / 1930  ێ ( نوری سه‌عید ) هاته‌ دامه‌زراندن سه‌روك وه‌زیرێ عیراقێ ژلایێ ئینگلیزی ڤه‌ .

23 / 3 / 1960 ێ وه‌غه‌رکرنا زانایێ کورد ( شێخ سه‌عیدێ نورسی ) .

24 / 3 / 1924  ێ سێداره‌دانا ( شێخ عبدالقادر شێخ عوبه‌یدولایێ نه‌هری ) و هه‌ڤالێن وی ژلایێ کمال ئه‌تاتورکی ڤه‌ .

24 / 3 / 1959  ێ ( روژا ئازادی ) روژا ده‌رچونا عیراقێ ژ په‌یمانا ( به‌غدا ) .

25 / 3 / 1947 ێ شه‌رێ بناڤ و ده‌نگ ( هه‌ڤرسی - هه‌له‌چ ) ل ده‌ڤه‌را مه‌رگه‌ڤه‌ر ب سه‌روکاتیا بارزانیێ نه‌مر .

25 / 3 / 1976  ێ وه‌غه‌رکرنا سه‌رکردێ شوره‌شگێری کورد ( ئیحسان نوری پاشا ) ل ته‌هران و ل گورستانا ( الزهراء ) هاتیه‌ ڤه‌شارتن  .

27 / 3 / 1964 ێ روژا شانویا جیهانی .

29 / 3 / 1947  ێ پێشه‌وا ( قازی مه‌حمه‌د ) و هه‌ڤالێن وی هاتنه‌ دادگه‌ کرن ، دبه‌رسڤه‌کا سویخورێن شاهی دا پێشه‌وا  قازی مه‌حمه‌د (  مه‌لا مسته‌فا ل کوردستانێ بیانی نه‌بوو بیانی ژی نینه‌ ، کوردستان مالا هه‌می کوردانه‌ ، که‌سێ ئه‌و نه‌ئینایه‌ به‌لکو بارو دوخا وه‌لێ کر کو بهێته‌ لایه‌کێ دی یێ مالا خو ، من ژی ئالایێ کوردستانێ پێ سپارد و......) .

31 / 3 / 1847 ێ  په‌یمانا ( ئه‌رزه‌روم ) ل ناڤبه‌را تورکیا و ئیرانێ ژبو چاره‌سه‌ریا ناکوکیێن سنوری تێدا سلێمانیێ دایه‌ تورکیا و خورامشه‌هر دایه‌ ئیرانێ .

31 / 3 / 1934  ێ دامه‌زراندنا پارتا کومونیستا عیراقێ ب سه‌روکاتیا ( فه‌هد یوسف سه‌لمان ) ل به‌غدا .

31 / 3 / 1946 ێ پلا ( ژه‌نه‌رال 9 هاته‌ به‌خشین بو بارزانیێ نه‌مر ژلایێ سه‌روکاتیا کومارا مهاباد ڤه‌ .

31 / 3 / 1947 ێ سێداره‌دانا دامه‌زرێنه‌رێ کومارا مهاباد ( قازی مه‌حمه‌د ) و هه‌ڤالێن وی ل گوره‌پانا چوار چرا ل مهاباد ژلایێ سه‌ر له‌شکه‌ر ( هه‌مایونی      ) ڤه‌ .