|
بهرههڤکرن : محمد عبدالله ئامێدی
ناڤێ وی ( بهکر بهگێ کوڕێ میر بههدور
بهگێ ( دووێ ) کوڕێ میرشال بهگێ
کوڕێ میر ئهحمهد بهگێ کوڕێ میر بههدور بهگێ (
ئێکێ ) کوڕێ میر مهحمود بهگێ
کوڕێ سولتان حهسهن بهگێ میرسهیفهدین بهگێ ئامێدی
) یه ، ل سالا ( 1179) ێ مشهختی ههڤبهری سالا ( 1768) ێ زایینی ، ل گوندێ
ئهرزێ ئهوێ دکهڤیته سهرێ چیایێ مهتینی ژ دایك بوویه بهکر بهگێ
ناف مالهکا مهزن و دیندار چاڤێن خو ڤهکرن ، ل بچویکاتیا خوه ل گوندێ ئهرزێ ل نك مهلان
خواندی یه و ههر ژ زاروکینیێ نیشانێن زیرهکیێ لێ دیار و ئاشکرا بوون ، دهمێ ژیێ
وئ دبیته پازده سال دیمهنێن
جوانێن چیایێ مهتینی و
ڕهوشا دیمهنێن گوندێ ئهرزێ وی جهێ ههلکهفتی و
دیار کارتێکرن لێ کری یه و دهست ب ڤههاندنا هوزانا کری یه ، کهسهکێ دیندار و
حهژێکهرێ کارو شولێن جوتیاریێ و ژیانا ساده بوو ، چ جارا
حهز ژ مهزناهیێ نهکری
یه و دهست و تبلێن وی دزێڕین بوون دکارێن دهستی و دارتاشی و جغساتیێ و نموونێن
ڤی کارێن وی دژیانا وی دا دیارن ، بهکر بهگێ هۆزانڤان ههر جار جار سهرهدانا جهێ
باب و باپیرێن خو کری یه و چهند رۆژا ل ئامێدیێ پایتهختێ میرگهها بههدینان مایه
، مشه ناڤێ سێرانێن سهرێ ئامێدیێ و کانیا مالا و ریباری و تهپایێ و سهقایێ (
ئامێدیێ )ن ئینایه و حهژێکرنهکا مهزن دگهل میرێن میرگهها بههدینان ههبوویه
و دگهل گهلهك میرا ژیایه ، گهلهك ژ تورهڤانێن مه توشی شاشێ بووینه دهمێ
دبێژێن : بهکر بهگێ ئهرزی و مهلا مهنسورێ گێرگاشی دوو
دێرڤههاندینه دهمێ ل رویبارێ ئامێدیێ ل ئاڤێ دهرباز بووین ، مهلا مهنسورێ گێرگاشی ههڤدهمێ
مهلا حوسێنێ باتهیی یه کو ل ناڤبهرا سالێن ( 1417 ز-1495ز ) مری یه و بهکر بهگێ
ئهرزی ل سالا ( 1767) ز ژ دایك بوویه و مرنا وی نهیا دیاره بهلێ بهکر
بهگێ ئهرزی و مهلا پیرێ گێرگاشی نهڤی نهڤی چرکێ مهلا مهنسوری دگهل ئێك ژ رویبارێ ئامێدیێ دهربازبوینه خودێ خێرا خهلکێ گوندێ ئهرزێ
بنڤیسیت کو گوڕێ بهکر
بهگێ ئهرزی سهخبێر کری یه و دیوار کری یه بهلێ ئهو دیروکا ل سهر نڤیسی چ
راستی تێدا نینه ئانکو نڤیسی یه ل سالا ( 1740 ز ) ژ دایك بوویه و ل سالا ( 1840
ز ) مری یه ، نزانم تا چ راده راستی بو ڤێ چهندێ ههیه و ئهڤ دیروکه ژ چ کهس
وهرگرتی یه ، چ تۆرهڤانێن کورد ئهڤ
چهنده دیار نهکری یه!! و هۆزانێن هۆزانڤان بهکر بهگێ ئهرزی یێن بناڤ و دهنگ ئهڤهنه :- ( بهیتا سهیرانێ ، بهیتا
کهوا ، بهیتا چولی بهگێ ، بهیتا نائیله خاتونێ ، بهیتا تهرگێ ، بهیتا تهیرا
، بهیتا خوێ ، بهیتا ئاشی ، بهیتا نهسیحهتا ، بهیتا بهارێ ، بهیتا قهشهی )
مخابن تا نوکه سالا مرنا وی دیار نینه ژبلی وێ چهندێ کو دوماهیك هۆزانا وی ل
سالا ( 1250 ) مشهختی ، ههڤبهری سالا ( 1833 ) زایینی نڤیسی یه ، ئێك ژ هوزانێن
بهکر بهگێ ئهرزی بهیتا نائیله خاتووینێ یه
:
ب دهرکهفتم تهماشهکهم
تیێ رۆژێ لدنێ دابو
خهیالا دلبهرێ ناکهم
مهدیت ئاگهه کو پهیدا بو
مهدیت ئاگهه ژ ئیحسانی
ههلاند پهردا دریزانێ
ژبورجێ هاته ئهیوانی
مقابل هات و وهستا بو
مقابل هات و راوهستا
دوخادم دهست ل سهر دهستا
ل پێش وێ دلبهرێ وهستا
ههلات رۆژێ ل دنێ دابو
ههلات رۆژێ گهها وهختی
بنێرن تالع و بهختی
نهدیتم کهس لڤی وهختی
سیفهت حوری خودێ دابو
سیفهت حوری مهلهك خونه
ئهلیف بهژن و پهری رونه
که شده نون جهبرونه
بهری خو وێ لمن دابو
بهرێ خودا بومن جارهك
خانمێ ههلینا چارهك
مهدیت ژوێ ههلبو نازهك
چهك و زێرا شهڤهك دابو
* *
*
* *
و ل دوماهیا ڤێ بهیتێ دبێژیت :-
پهشیمانم قهوی گێژم
گهلهك وهسفا نهشێم بێژم
بهکر مهعلومهکێ ژمێژم
ژنو حوبێ لمن ههو دابو
|
