|
بهرههڤکرن : مهحمهد عهبدوللا ئامیدی
هۆزانڤانی کلاسیکی یێ
بههدینان مهلا
مهنسوورێ گێرکاشی ، ژ ناڤێ وی دیاره کو خهلکێ
گوندێ گێرگاشێ یه ، کو گوندهکێ
بچوکه دکهڤیته سهر سینگێ چیایێ گارهیێ
سهر بلند ، بهرامبهر کهلها ئامێدیێ یا دێرین ل لایێ
رۆژههلات کو گوندهکێ ههلکهڤتی یه و گهلهکێ جوان و بلنده ،
نهمازه ل بهارا و مرۆڤ ل
گوندێ گێرکاشێ هنداڤ ریبارێن زێ ی و سپنێ
بههدینان و دهڤهرهکا ناڤداره ب دهشتازێ، ڤی جهێ ههرسێ دهمێن سالێ یا
کهسك و خهملاندی یه ب کهسکاتی و جوانیێ و لڤی جهێ ههلکهڤتی
ل بن گوپکا چیایێ گارهی ب
ڕهخ گوندێ گێرکاشێ ل بانیا ب
ڕهخ گوندی ڤه دبێژنێ
(خهلفو) کو خهلفو و گێرکاشێ وهکی خهلکێ گوندێ گێرکاشێ دگوت (خانیهك و
دوو دهرگه) پشتی
چوینه گوندێ گێرکاشێ و سهر کانیا وێ یا تهزی رونشتین
ئهوا نخافتی ب دارێن گویزا و ل بهردا زهڤیێن پان و بێ شینکاتی
ئهزو چهند گوندێین سپیندارێ و گێرکاشێ ل شینوارێ هۆزانڤانێ مهزن ( مهلا
مهنسوورێ گێرکاشی) گهریاین و
چووینه کاڤله گوندێ خهلفو و ئاڤ
گۆڕستانا
گوندی گهریاین یا
پڕ دارێن کهڤنار چووینه مزگهڤتا مهزن ئهوا
ب رهخ گۆڕستانێ ڤه کو مهلا
مهنسوورێ گێرکاشی ل ڤێ مزگهڤتێ خاندنا خو یا
فهقاتیێ دهست پێ کریه و باش هاتیه ل خواندێنگههێن ئامێدیێ میرگهها
بههدینان خواندی یه و بوویه مهلایهکێ (دوازده علم) و پاش چووینه
شینهوارێن قهسرا وی کو تا نوکه ب هشکه بهری مایه . ئهو دهمێ
هۆزانڤان مهلا مهنصورێ گێرکاشی تێدا ژیایی: تا نوکه ب درستی ژیانناما
هوزانڤان مهلا مهنصورێ گێرکاشی نههاتیه تومارکرن ژبلی ناڤێ وی کو
(مهنسووره) و ناڤێ بابێ وی نههاتیه زانین و ناڤێ گوندی وی کو (گێركاشه)
ل دیڤ ناڤێ وی دهێت و ل سالێ دایك بونێ و مرنێ نهیا دیاره ژ بلی کو
ههڤچاخێ هوزانڤان مهلا حسێنێ باتهیی یه ئهوێ هندهك
تۆرهڤانا گوتی
ل سالا (820) ێ مشهختی یان ل سالا (1417) ێ زاینی ژ دایك بوویه ل
دویف بیروباوهرێن کو ههین
ل سالا (900) ێ مسشهختی یان ل سالا (1495) زاینی ئانکو
ل سهدێ پازدێ وهغهرکریه ،
ئهف چهنده ب وێ چهندێ دهێته زانین کو
هۆزانڤان مهلا حسێنێ باتهیی بهریکانهکا
هۆزانێ دگهل مهلا
مهنسوورێ
گێرکاشی ههیه و ئهڤ جهنده بومه دیهر دکهت کو ههڤجاخێن ئێك بوینه و
مهلا مهنسوور ل سهدێ پازدێ ژیایه
، گۆڕێ وی نههاتیه زانین کو ژبلی
هندهك کهس دبێژن گۆڕێ وی ل باژێرێ ئامێدیێ یه و ل ناف
مزگهفتا (شێخ
مهنسیر) هاتی یه ڤهشارتن و ئهڤ
مزگهفته تا نوکه مایه و ب ناڤێ (شێخ
مهنسیر) . گێرکاشی ژ
هۆزانڤانێن بهرکهڤتی و بناڤ و دهنگ بوویه
ل
دهڤهرا بههدینا
وچارنکارێت وی وهکی ههکاری و بوتان ئهو ژی وهکی
باتهیی بوویه دڤههاندن و دارێتن و لێك ئینان و سهنگاندن و کێشانێ ،
ههروهسا دبیر تیژی ، ئاشوپ فرههی و ئاواز سازو خوش و دلڤهکهریێ دا ،
ئهڤ بسپۆرێ شهرهزایێ و مهلهڤانی
ڕهوانی ژ ههلبهست و هوزانێت کوردی
دا کو چهندین لایهنێن کرنگ بهحس کری یه و
ئهف پارچه هۆزانهکا وی یه
:
ل روێ ئاڤا دهمێ ئێڤار
مهدین دیتا ل سهر بهنی
رهشه پۆش کری بو خوار
برویسك و کهفتی نه ئه
سمانی
* * * *
ل ئهسمانا بو شاهی
ل ئهردی بێ هۆش و ئاگاهی
چ دونیا گرت بساناهی
نهکو ب عهسکهر بهلێ بجانی
* * * *
دهلالا نازکا رهندی
شهپالێ دێم وهکو فندی
براستی ئایهتا زهندی
بهار و خوش یا جانی
* * * *
تو داخازا منی دلبهر
ژمن تو چاك بکه باوهر
ژ بهههشت و زهمزهم و
کهوسهر
بتهنها من تو یا زانی
* * * *
دهما من دیتی ئهو حۆری
م دل بو ئاگرێ تۆرێ
ژ ئالێ راستیێ ژوری
مونا جاتهك م دلێ دانی
* * * *
ههروهسا بهریکانهك
دناڤبهرا گێرگاشی و باتهیێ کو بێك هاتی یه ژ (18) سێ مالکێ (9) ب ناڤێ
گێرگاشی و (9) ب ناڤێ باتهیێ
کو ب ڤی ڕهنگی دهست پێ دکهت:-
سهلاما من سهحهر خێزی
ل ته ئهی باته ههکاری
ژ شههبازان شهکر رێزی
ژ عهقدا درو مراری
ژمه جا فتنه ئهنگیز
باتهیی :
ژ لوتفێ عنایاتێ
تویێ مهنسورێ رهحمانێ
ههره گۆشێ خراباتێ
ببین فنجان و خاقانی
ژ سیمایا بت و لاتێ
خویا بو سرا سولتانی. |
