|
نڤیسهر
/ محهمهد عهبدولله ئامێدی
ههلبهسڤانێ جوانهمهرگ ناڤێ وی یێ دروست "شهعبان
ئهحمهد شهعبان محهمهد" ه ژبنهمالهكا كهڤن و
دێرینه ل باژێرێ ئامێدیێ و دبێژنه بنهمالا وان
(ئهحمهد عهجهل) . ل تیرمهها سالا 1951 ل باژێرێ
ئامێدیێ هاتیه سهر دونیایێ.
ڤههێل ئامێدی رۆژا (1/2/1958) یێ بوویه قوتابی ل رێزا
ئێكێ ل قوتابخانا سهرهتا یا ئێكێ كۆ نوكه د بێژنێ
(قوباد) ل باژێرێ ئامێدیێ .
ل سالا 1966 قوناغا سهرهتایی ب دوماهیك ئینا .
و ل رۆژا 17/9/1966 دهست ب خویندنا ناڤنجی كر ههر ل
باژێرێ ئامێدیێ و پشتی دگههیته رێزا سیێ ناڤنجی و قوناغا
ناڤنجی تهمام ناكهت . ڤههێل ئامێدی ههر ژ زاروكینیا
خۆدا حهز و ڤیان ههبوو دگهل وهلاتێ خۆ دكهڤیته
خهبات و بزاڤینا بێ راوهسیان سهخمهراتی پێش ئێخستنا
مللهت و وهڵاتێ خۆ و دهست ب خویندنا كتێبا دكهت و
گهلهك گوهـ ل رادیۆ و تێلهفزیونا دكهت و هزر و بیرێت
خۆ دئێخیته كاری كا چاوا خزمهتا گهل و وهڵاتێ خۆ بكهت
رێكهكێ دبینیت دا بهرێ خورت و تۆلازا بدهته بهرخۆدانێ
و شورهشێ ل سالا 1971 دهست ب ڤههاندنا هوزانێ كر .
ل سالا 1974 دچیته ناڤ رێزێن شورهشا ئازادیخوازیا گهلێ
كوردستانێ و دبیته بێژهر لئێزگێ دهنگێ كوردستانێ ل
چۆمان . دبیته بێژهرهكێ زیرهك و دهست ههل و جار جار
هوزانێت خۆ دخوینیت و پشتی پیلانا خیانهتكارانه یا
جهزائیرێ وهكی ههر كوردهكێ دلسوز دچیته ئیرانێ و ل
غهریبیا دژیت پاشی ڤهدگهریته وهڵاتێ شرین .
ل سالا 1975-1976 دهست بخویندنا خۆ یا ناڤنجی دكهت و
خویندنا خۆ یا ناڤنجی ل قوتابخانا ناڤنجی یا ئامێدیێ یا
ئێڤاری ب دوماهیك دئینیت و باوهرناما قوناغا ناڤنجی
وهردگریت ل سالا 1976-1977 ل ئامادهییا چاندنێ ل باژێرێ
زاخو دخوینیت وسێ سالان ل وێرێ دمینیت و ل ئامادهییا
چاندنێ ل زاخو ل سهر بزاڤا خۆ دمینیت و هوزانا دڤههینیت
ول ناڤ قوتابیا دیار دبیت وسیخورێت بهعسییا ههر جار
گهفا لێدكهن و دبێژنێ دێ ته ڤهگوهێزینه ئامادهییا
چاندنێ ل بهسرا وگهلهك جارا دهێته گرتن وجارهكێ
ژوان ل ناڤ بارهگایێ بهعسییا ل زاخو زیندان دكهن .
باوهرناما ئامادهییا چاندنێ ل زاخو سالا 1978-1979
وهردگریت .
ل سالا 1979 بهری ژ باژێرێ زاخو بهێت نامهیهكێ بو
ههڤالێ خۆ "سهگڤان یوسڤ" ی رهوانه دكهت و تێدا دبێژیت
: ل سالا 1951 ل شارێ ئامێدیێ من چاڤێت خۆ یێت ڤهكرین
لڤێ جیهانا روهن دا دكهڤمه شهرهنیخهكا ههڤڕك ودژوار
دگهل ئاستهنگێن ژیانێ دا ههر ترارێت ئاڤهكا تهحل ژ
كانیكا ژینێ ڤهخوم . ژیانا منا تۆرهیی 1971 دهست پێ
دكهت و بهرههمێ منێ نوی كۆ ل سالا 1975 دهست پێ دكهت
(دیوانهكا) دهست نڤیسه و ئهڤ دیوانه 30 هوزانێت ههڤ
چهرخ دناڤ پهرێت خۆدا دڤهشێریت و پشتی هنگی بچهند
ههیڤا دهێته دامهزراندن وهك فهرمانبهر ل دهستگهها
چاندنێ ل قهدشێ لبن ناڤ ونیشانێت چاڤدێرێ چاندنێ وپشتی
هنگی دچیته بنگههێ شیرهتكاریا جوتیاری ههر ل قهدشێ .
ڤههێلێ جوانهمهرگ پشتی بوخۆ ههڤالا ژیانا خۆ
ههلبژارتی ل رۆژا دوویێ ژ جهژنا قوربانێ رێكهفتی
1/1/1981 دبیته زاڤا ل ئامێدیێ و كچا مهتا خۆ بوخۆ
دئینیت .
6 ههیڤ و7رۆژا پشتی داواتا خۆ فهلهكا خائین وهناكهت ب
خۆ خوشبیت و مخابن هێشتا بهلگێ وی یێ شین بهری كو زهر
ببیت هورهبایهك ژ نیشكهكێ ڤه دهێت و بهلگێ وی ژ دارا
ژیارێ دوهرینیت و ل شهڤا 16ل سهر17 ههیڤا نیسانا سالا
1982 دهم ژمێر دووانزدهی شهڤێ تومبێلا وان دهێته
لێكدان دگهل تومبێلهكا لهشكهری ل گهیاره و
دئهگهرێدا ئهو وههردوو كورمهتێت وی كو ههردوو خزمێت
وی بوون گیانێ خو ژدهست ددهن و دچنه بهر دلوڤانیا
خودایێ مهزن .
هوانڤان ڤههێل ئامێدی ههلبهست و گوتارێن خۆ ل گوڤار
ورۆژنامێت كوردیدا بهلاڤكرینه وحهز ژێكهرێ فولكلورێ
كوردی بووییه ودهبگێ خۆش لێ بوو و سترانێت فلكلوری مشه
ژبهربوون و ئهڤیندارێ حهمكێ تووڤی بووییه وگوتارهك ل
سهر نڤیسی یه وئهڤیندارێ محهمهد عارفێ جزیری بووییه
وهندهك ژ ژیانناما وی نڤیسی یه و رۆژنامهك ب زمانێ
عهرهبی نڤیسی یه ل سهر شورهشا ئیلونێ ل ئامێدیێ و
وهك كهسهكێ دههـ سالی ل ناڤدا ژیای و ههڤال وههڤگرێت
وی و ماموستا و قوتابیان ئهوێت تێكهلیا وی كرین چ جارا
ژبیرناكهن و ههر دهم سهرهاتیێن وی ڤهدگێرن و ئێك
بوویه ژ ئهندامێت ئێكهتیا نڤیسهرێت كورد ههر وهكی
دگوڤارا پهیڤ دا هاتی ل سالا 1980 و ژ بهرههمێن وی یێت
چاپ كری دیوانا "شهڤ رهشه" ژ كومكرن و بهرههفكرنا
هوزانڤان"رێكێش ئامێدی" و هوزانێت هوزانڤان ڤههێل ئامێدی
ههمی بارێت ژیانێ ڤهگرتینه نهخاسمه لایهنێ سیاسی و
جڤاكی و ههرهوزانهكا وی رویدانهك ههیه و هوزانێت وی
ڤههاندنا ئازادن تهنها كێمهك نهبن كلاسیكن ئانكو ب كێش
و سهروانه ، ئێك ژهوزانێن وی كو بوویه سروود هوزانا
"مێرگا مێرا" كو تێدا دبێژیت :
كوردستانێ مێرگا مێرانه
جهێ شێر وشهركهرانه
**
كوردستان چهندا شرینه
ههمی مێرگن وكانینه
**
بهار هاته كوردستانێ
مێرگ شین بوون خودان كانێ
**
گیا شین بوو ب خوینا سور
دناڤ دا سور بوون گولێن سور
**
خوینا سور خوینا شههیدا
گولله سور بوون مان د دلیدا
**
نهگری كوردێ دلێر
دێ زوی هێت رۆژا ب حنێر
**
برایێ كورد لهز بكه
زهنده باسكا ههل بكه
**
مللهتی سهربهست بكه
مهرگێ خۆ گوری بكه
**
شههیان چێبوون ههمی كوردا
حوكمێ زاتی هات بو مهردا
یان ژی ئوتونومی هات بو مهردا
**
و ئهڤه پارچه هوزانهكا وی یه كو تا نوكه نههاتی یه
بهلافكرن ماموستا جهلال برایێ هوزانڤانی بو من رهوانه
كریه دبێژیت پارچا دویماهی یه ژ هوزانا "جهـ پهرێز" :-
پارتهكا سهركێشیا مه دكهت
ناڤێ پارتێ پارتی یه
پارتهكا ب راست و دروسته
سهركێشا مللهتی یه
****
بابێ مه كاوهی دووێ یه
مستهفایێ بارزانی
شێرهكێ چهرخێ بیستێ یه
دوژمنا توب خو چ دزانی
****
سهروكێ مللهتێ كورده
ئهو مللهتێ تهپهسهر
یێت كهتن ئهڤێ بزاڤێ
دا ژبن دهستا بینیته دهر
ژێدهر:
- شهڤ رهشه- ڤههێل ئامێدی- كومكرن هبهرههفكرن:رێكێش
ئامێدی-ههولێر 1999 .
- دیاریهك ژڤههێلی- سهگڤان یوسڤی- ههفتینامهیا
هاوكاری - ژماره نههاته زانین .
- ڤههێل ئامێدی – خهلیل دهۆكی – مالپهرێ ویك پیدیا .
پێزانین ژ برایێ وی ماموستا"جهلال ئهحمهد شهعبان" بو
من رهوانه كریه .
- گوڤارا "پهیڤ" بهرههفكرن "ئهحمهد عهبدوللا زهرو"
1980 .
|
