|
نهزیف محهمهد عهلى
كوڤان ئحسان یاسین
ئێك ژ مهزنترین هێمایێن
رهوشا گوزارى وبهرفرههـ بونا سهرسنكێ ئوتێلا
زهبلهحا بهرى ل سهرسنكێ یه ،دیاره پشتى شاهێ
عێراقێ سهرسنكێ ههلبژارتى وهكى جهێ گهشت وگوزارى
یێ تایبهت ب بنهمالا شاها ڤه ل عێراقێ و
سێربهندى وبالكێشیا سهرسنكێ خو ل دلێ وى داى
سهرسنك هاته ههلبژارتن وهكى جهێ شاهى وبنهمالا
وى
ل سپنێ بههدینا سهرسنكێ چهندهها پێشكهفتن بخوڤه
دیتینه ژلایێ بیناكارى وگهشت وگوزارى وبهرفرههبونا
باژێركى.
بوچى ئوتێلا بهرى؟
ههلبهت تا سالێن حهفتێیادا
ناڤێ ڤێ ئوتێلێ (ئوتێلا سهرسنكێ یا گوزارى)بو، لێ
پشتى كومهكا ئاڤاهیا هاتینه ئاڤاكرن وهكى ئوتێلا
شلێر و گوندێ فرهنسى ناڤێ ئوتێلێ بو (ئوتێلا بهرى)
و ئهف ناڤه عهرهبا دانایه سهر ژ بهر كو
روخسارێ ڤێ ئوتێلێ ببهرى هاتیه دروست كرن ،ل
سالا 1938 سهرسنك وهكى هاڤینگهها شاها هاتیه
ههلبژارتن ئهڤێژى كارتێكرن كریه سهر بهرفرههبونا
سهرسنكێ وههر ئێك ژ رێڤهبهریا پولیسا و هاتن
وچونێ وگههاندنێ هاتینه دامهزراندن و ژ وارگههێ
شاهى بویه وارگهه وهاڤینگهها میرى،ل سالا 1946
دهست هاڤێتیه ئاڤاكرنا ئوتێلا بهرى ل سهرسنكێ
ول سالا 1951 ئهف ئاڤاهیێ مهزن هاتیه تمام كرن
و هاتیه ڤهكرن بئامادهبونا مهزنترین خودان
پلهێن وى سهردهمى وئاهنگهكا مهزن بو ڤێ مهرهمێ
هاتیه دانان، دیاره دهمێ ئوتێل هاتیه دروست
كرن سهر بوهزارهتا ڤهگوهاستن و سكێ ئاسنى ڤه
،ژ تایبهتمهندیێن ڤێ ئوتێلێ:ژن وزهلاما كار لێ
كریه و نهخشێ وى وهكى كوچكا شاهى بهریتانى بو
رهنگه ئهف پرسیاره بهێته كرن ئایا ژنا چ
كاردكر بێ گومان بو شویشتنا رهملێ وكارێن سڤك
دهاتنه بكارئینان ئاسنگهر ودارچێكهر وهوستا خهلكێ
مویسل و بهغدا بوون وكرێكارێن ئاسایێ خهلكێ
سهرسنك ودهورو بهرابوون ،ئهو ئهندهزیارێ
چاڤدێرى لسهر ڤى پروژهى دكر ناڤێ وى (مستر تاهر
هندى) بو كو خهلكێ ولاتێ هندێ بو دیسان ئهندهزیار
(فرحان جمعه) كار لسهر ڤى پروژهى دكر ،ئالاڤێن
با خوشكرنێ ناوهندى بوون ،ژبلى خانیێ هێزێ(power
house
)كو یا تایبهتمهند
بو دابینكرنا هێزا ئلكتریكێ بو ئوتێلێ ودوبهخانه
ژى ههبو بو شویشتنا بهتهنیا وچارچهڤا
وئوتیكرنا وانا ودیسان ههبونا گورهپانا تهپا دهستى
وباسكتبولێ وگهلهك لایهنێن دى وكانیا ئاڤا وێ
یا تایبهت بو و لسالێن حهفتێیادا ئهف ئوتێله
هاتیه نوژهنكرن.
چهند رویدانهك كو دیروك دێ بهحس لسهر كهت:
دیاره كو سهرسنك مهلبهندێ سهرهكى یێ گوزارى
وسیاسى بو لدهڤهرا بههدینان دهمێ عێراق لژێر
كنترولا شاهادا گهلهك كومبون وكونفرانسێن مهزن
لێ هاتینه گێران و دیروكێ توماركرینه دیسان سهركردێ
كورد مهلا مستهفاى چهندهها
جار بو هندهك مهرهمێن گرنگ دان وستاندن
دگهل حكومهتا عێراقێ دكر بتایبهت دگهل حهسهن
عهبودى ل ڤى جهى هاتبو برێڤه برن ،دیسان سهروك
بارزانى ژى چهند كومبونهك دگهل جهماوهرێ لڤێ
ئوتێلێ گرێداینه ،ئهف ئوتێله قیبلهیا
هونهرمهند وگهشتیارا بو وچهندهها ئاههنگێن
مهزن وژێهاتى لێ هاتینه گێران ،حهوینگهها نورى
سهعیدى وهزیرێن وى بو بتایبهت ئهگهر ئهم
بزانین كو وهزارهتا نورى سهعیدى یا سالا 1954
لسهرسنكێ هاتیه دامهزراندن ههروهكى نڤێسهر (عبدالرزاق
الحسینى )دپهرتوكا خودا (تاریخ الوزارات العراقیه)بهحس
لسهر دكهت ،دیسان ئێك ژ كونگرێن دهولهتێن
عهرهبى دنافبهرا سالا 1956_1958 لسهرسنكێ
بریڤه چویه،ژبهر ڤان رویدانێن گرنگ ئهڤێن لسهرسنكا
رهنگین چێ بوین مه بفهر دیت ئهم چهند رێنما
وپێشنیارا بدهینه بهر دهستێ جهێن شولهژێ كو
بئهركێ خو رابن بو قورتالكرنا ڤى ئاڤاهیێ مهزن ژناڤ
چون ووێرانكرنێ ژوان:
ههر چهنده ئهم نه تایبهتمهندین دبوارێ گهشت
وگوزارێ دا لێ دڤیا لیژنهكا تایبهتمهند دڤى
بواریدا بهێته دروست كرن بو ڤهكولین ودیفچونا ڤى
بابهتى ژلایێ خزمهت گوزارى ناڤ ودهنگیا وێ ،وهكى
یا زانایه كو ببهرخورى(مساتحه) ئهف جهه دایه
كهرتێ تایبهت حكومهت دڤێت گڤاشتنا بێخیته سهر
كهرتێ تایبهت ئهگهر نههێته نوژهنكرن ئهڤا
ماى بهێته پاراستن چونكى براستى یا بهرف نهمانێ
ڤه دچیت ئهگهر بڤى دهست داریبیت ئهو پیچكا
ماى ژى دێ ژناف چیت وبتنێ دێ ناف مینیت وهكى
گهلهك جها!!،وئهگهر كهرتێ تایبهت بئهركێ خو
رانهبیت پێتڤیه حكومهت ئهڤى ئهركى بخێته
ستویێ خو ونوژهنبكهت ههر چهنده حكومهتێ
پێنگاڤهكا باش دڤى بواریدا هاڤێتیه دهمێ ئهو
خهلكه قهرهبو كرى وپارچێن ئهردى لسهر وانا
هاتینه بهلاڤ كرن دگهل هندهك پارهى لێ مخابن
نه حكومهتێ ونه كهرتێ تایبهت خو لێ نهكره
خودان !!.
دیسان ئهم وێ بوچونێ
بتوندى رهت دكهین ئهوا دبێژیت كو ئهف ئوتێله
دڤێت بهێته خرابكرن و لجهێ وى ئێكا دى بهێته
دروست كرن چونكه كوچك وئوتێل دوو هیمایێن ههبونا
سهرسنكێ نه نابیت بهێچ شێوهیهكى بهێنه تێكدان
وئهگهر هاته تێكدان دى بتاوان هێته ل قهلهم
دان،وئهگهر ئهم بهرێ خو بدهینه ستایل
وهونهرێ بیناكارى دڤێت نههیته گوهرین چونكه
چهندهها ڤهكولینێن باش لسهر هاتینه ئهنجام
دان ژلایێ تایبهتمهندێن بیناكارى وپێشكهفتنا باژێركا
،دیسان دهرفهتێ بدهنه مه كو ئهم رهخنهكێ
ئارستهى فهرمانگهها گهشت وگوزارى ل سهرسنكێ
ورێڤهبهریا گهشت وگوزارى ل دهوكێ بكهین كو
براستى بئهركێ خو نهرابوینه رهنگه هندهك
نڤێسارێن فهرمى ل ڤێرێ وێراههنێ هاتبنه كرن لێ
یا پێتڤى نه هاتیه ئهنجامدان!!،ولدوماهیێ دێ
بێژین ئوتێل ژ ههر جههكێ سپنێ بههدینا بناڤ
ودهنگ تره ژلایێ گهشت وگوزارى و ههر كهسهكێ
نوژهن بكهت ژ ناڤ ودهنگا وێ یێ بێ سود نینه
ونابیت ههبون وهیمایێن مه ببنه پاره
ومادییهت!!.
|
