سه‌ره‌كی   |   ده‌رباره‌ى مه‌   |   په‌یوه‌ندی

قه‌زا وناحیه   كومه‌ڵكه   گوند   چیا   كانی و ریبار   هاڤینگه   شینوارێن ده‌ڤه‌ری   ئه‌ده‌ب و هونه‌ر   فلكلور   ستران و موزیك   ناڤدارێن ده‌فه‌رێ   شه‌هیدێن ده‌فه‌رێ
ره‌نگا و ره‌نگ    سالنامه    هه‌لكه‌فت و بیره‌وه‌ری    ئاگه‌هداری    ئه‌رشیفێ ده‌نگ‌ و باسا    ئه‌لبوم    رێڤه‌به‌ریێن میری    لینك     زانست     ئه‌رێ تو دزانى      زاروك
:-:

  ناووسكا بامه‌رنێ........... شینواره‌كێ وێران

 

         كوڤان ئحسان یاسین   

 

                 بامه‌رنێ ئانكو خانیێ زانینێ, هه‌روه‌كى دژێده‌رێن دیروكى دا هاتى, بامه‌رنێ ئێك ژده‌ڤه‌رێن دێرینێن كوردستانێ یه‌ وشینوارێن وێ دكیومێنتا هه‌بونا وێ نه‌, بامه‌رنێ ئێك ژوان جهانه‌ كو هه‌مى بنه‌مایێن ژیانێ وشارستانیێ لێ دهێنه‌ دیتن, ئێك ژدكیومێنتێن هه‌بونا بامه‌رنێ ناووسكا وێ یا دێرینه‌ كو براستى جهێ سه‌رسورمان ومه‌نده‌هوشیێ یه‌, ده‌مێ هه‌ر كه‌سه‌ك ببینیت,ئه‌ف ناووسكه‌ دكه‌ڤیته‌ لایێ روژئاڤایێ بامه‌رنێ, وپشتى سه‌رهه‌لدانا سالا 1991ێ جادا ترومبێلێ گه‌هشتیه‌ به‌ر ده‌رێ ناووسكێ, ول ڤان دوماهیا شاره‌وانیا بامه‌رنێ یا مژیلى دروستكرنا جادده‌یه‌كێ یه‌ كو دسه‌ر ناووسكێ دا دچیت, بێ ى وێ چه‌ندێ هیچ یاسا و رێز ل شینوارا بهێته‌ گرتن, ئه‌ف ناووسكه‌ دكه‌ڤیته‌ ده‌ڤه‌ره‌كێ كو دبێژنێ (به‌ته‌نا ناووسكا) لێ بتنێ ئه‌ف ناووسكه‌ لێ نینه‌ به‌لكو ژماره‌یه‌كا زوور یا ناووسكا لێ هه‌نه‌, ژبه‌ر هندێ خه‌لكێ بامه‌رنێ دبێژنێ به‌ته‌نا ناووسكا, ده‌رگه‌هێ ناووسكێ ب شێوه‌یه‌كێ رێك وپێك هاتیه‌ دروستكرن, وسه‌رێ وى ب شێوازێ نیڤ بازنه‌یى هاتیه‌ دروستكرن, بلنداهیا وى 1.35م وفره‌هیا وى 90سم وبلنداهیا ناووسكێ ژناڤدا 1.6م وه‌ك یا دیار دابه‌ش دبیته‌ سه‌ر دوو به‌شا, به‌شێ دووماهیێ ژ سێ ته‌ختا پێك دهێت كو درێژاهیا وان 2م وپانیا وان 75سم ه‌, وبلنداهیا ڤان ته‌ختا ژ عه‌ردى 20سم ه‌, ره‌نگه‌ زێده‌تر بیت لێ مخابن تژى ئاخ وبه‌رمایێ گیانه‌وه‌را بویه‌, ل دوماهیا ڤى به‌شى كولینكه‌ك هه‌یه‌ وجهێ سوتنێ ل سه‌ر دیاره‌, ره‌نگه‌ جهێ دویكێلێ بیت.

ل به‌شێ دوویێ دوو ته‌خت ددیارن به‌رامبه‌ر ئێك ل به‌ر ده‌رگه‌هى, وشینوارێن په‌نجه‌ره‌كا هه‌ناسه‌دانێ یا روناهیێ ل سه‌ر دیاره‌, ول سه‌ر هه‌ردوو لایێن وێ ژده‌رڤه‌ جهێ دوو زێره‌ڤانا هه‌یه‌, ل به‌رامبه‌ر ناووسكێ گورستانه‌كا دێرینا موسلمانا هه‌یه‌, ل سه‌ر ناووسكێ دا وپشتى برنا رێكێ شینوارێن چه‌ندین كلوسكێن هه‌ستیێن مروڤى تێدا ڤه‌شارتى هاتینه‌ دیتن.

دیروكا ناووسكێ:

   ل سالێن حه‌فتیا دا رێڤه‌به‌رێ په‌روه‌ردا دهوكێ ماموستا حازم شانده‌كێ ئه‌لمانى هنارته‌ بامه‌رنێ ئه‌ف شانده‌ ژ ئه‌لمانیا روژهه‌لاتا وى وه‌ختى هاتبون, كو ژسێ زانایێن شینوارناسى ب پلا دكتور وپروفیسور پێك هاتبون سه‌ره‌دانا ناووسكێ دكه‌ن وچه‌ندین ڤه‌كولینا ل سه‌ر ئه‌نجام دده‌ن وبه‌حس ل سه‌ر هه‌بونا نڤێسینا میخى دكه‌ن, لێ ده‌مێ مه‌ سه‌ره‌دانا ناووسكێ كرى هیچ نڤێسین ددیار نه‌بون, ره‌نگه‌ ژبه‌ر بارودوخێ هه‌واى ونه‌ سه‌خبێرى كرنێ هاتبنه‌  خرابكرن, وى شاندى وه‌سا دیار كر كو ئه‌ف ناووسكه‌ جهێ ئێك ژشاهێن میتانیا بویه‌, ئه‌گه‌ر ئه‌م ڤێ بیرورایێ شلوڤه‌ بكه‌ین ره‌نگه‌ یا دجهێ خودا بیت چونگى ل سه‌ر ناووسكێ دا گورستانه‌ك هاتیه‌ دیتن كو هه‌ستیكێن مروڤا دناف گوسكادا هاتینه‌ ڤه‌شارتن, ئه‌ڤه‌ژى دیارده‌یه‌كا میتانى بو.

بیردوزه‌كا دى هه‌یه‌ دبێژیتن ئه‌ف ناووسكه‌ وه‌كى هه‌مى ناووسكێن دى یێن كوردستانێ دزڤریته‌ سه‌رده‌مێ مه‌سیحى, چونكى بامه‌رنێ ئێك ژ مه‌لبه‌ندێن ئایینێ مه‌سیحى بو ل ده‌ڤه‌رێ, ول چه‌رخێ چوارێ زایینى مه‌تران (شملێ) ب مه‌ترانخانا خویا مه‌زن ڤه‌ ل بامه‌رنێ بو هه‌روه‌كى دچیروكا ژیانا (مارزبعاى) دا ئاماژه‌ پێ هاتیه‌ كرن ده‌مێ دبێژیت : مه‌تران شملێ دگه‌ل قه‌شه‌ (ئیلیا) ل بامه‌رنێ كار كریه‌ وئه‌ف ناووسكه‌ هاتیه‌ ب كارئینان بو خو په‌رستنا توندره‌وا پیره‌كێن (رهبان) مه‌ترانخانێ.

ژێده‌ر:

1-     مسته‌فا نورى بامه‌رنى: ئه‌ڤه‌یه‌ بامه‌رنێ, چاپخانا زانا, دهوك 2004.

2-     دیداره‌ك دگه‌ل ماموستا  (سه‌عید محه‌مه‌د ره‌جه‌ب) ژیێ وى 69 سالن ل بامه‌رنێ دژیت.

 

 

 

  Copyright © 2009 Kurdistan - Devera Amedye
Mobile: 00964 750 475 6683 Ariafon: 00964 062 763 1591
E-mail: info@amedye.com  amedye@msn.com